سوگیری پسنگری چیست؟ دلایل، مثالها و راهکارهای مقابله با توهم پیشبینی, سوگیری پسنگری چیست؟سوگیری پسنگری به تمایل ذهن انسان برای در نظر گرفتن رویدادهای گذشته بهعنوان پیشبینیپذیرتر از آنچه در واقعیت بودهاند، اشاره دارد. اگرچه قبل از وقوع یک حادثه ممکن است حدسهایی درباره نتیجه آن داشته باشیم، هیچ راه مطمئنی برای تشخیص پیشبینی صحیح وجود ندارد.
با این حال، پس از تحقق نتیجه، افراد اغلب ادعا میکنند که از پیش میدانستهاند چه اتفاقی خواهد افتاد.
طرفداران و تحلیلگران اغلب ادعا میکنند که از قبل پیروز را پیشبینی کرده بودند، در حالی که پیش از مسابقه هیچ اطمینانی از نتیجه وجود نداشته است.مطالعه علمی کلاسیک (دیتریخ و اولسون، ۱۹۹۳) پیش از رأیگیری سنا درباره نامزدی کلارنس توماس، ۵۸ درصد دانشآموزان پیشبینی کردند او رأی لازم را میآورد.
پس از تأیید نامزدی، ۷۸ درصد ادعا کردند که از پیش میدانستند او انتخاب خواهد شد.مطالعه درسی و امتحانات بسیاری از دانشآموزان هنگام مرور کتاب درسی احساس میکنند مطالب را میدانند، بنابراین کمتر تلاش میکنند.
چطور راز خود را افشا کنیم؟_روشنفکر وقتی در امتحان با پاسخهای صحیح روبرو میشوند، میگویند من این را میدانستم و ناکامی خود را توجیه میکنند، در نتیجه روش مطالعه خود را اصلاح نمیکنند و پیشرفتشان متوقف میشود.\چرا ذهن ما دچار این سوگیری میشود؟دانشمندان سه دسته از متغیرها را عامل اصلی بروز سوگیری پسنگری معرفی کردهاند که در تعامل با یکدیگر، واقعیت را در ذهن ما بازسازی میکنند\۱.
متغیرهای شناختیذهن انسان تمایل دارد خاطرات پیشین را با نتایج جدید تطبیق دهد. ما بهصورت گزینشی تنها اطلاعاتی را که با نتیجه نهایی سازگارند، بازیابی میکنیم و پیشبینیهای اشتباه خود را فراموش یا تحریف میکنیم. این فرآیند باعث میشود میزان دانش قبلی خود را اغراقآمیز ارزیابی کنیم.\۲. متغیرهای فراشناختیوقتی نتیجه یک رویداد آشکار میشود، آن رویداد در نگاه پسین ساده، منطقی و پیشبینیپذیر به نظر میرسد.
پذیرش تصادفی بودن وقایع برای بسیاری ناخوشایند است؛ حتی اینشتین با جمله معروف خدا تاس نمیاندازد ناخواسته به این نیاز عمیق انسان برای نظم و قطعیت اشاره کرد.ترکیب این سه عامل در موقعیتهایی مانند تماشای فیلم جنایی، باعث میشود پس از فاش شدن قاتل، ذهن ما بلافاصله شواهدی را که با پایانبندی همسو هستند بازیابی کند و توهم یابد که از ابتدا قاتل را شناسدهایم.\پیامدهای منفی سوگیری پسنگری بر تصمیمگیریاین سوگیری میتواند به اعتماد به نفس کاذب منجر شود.
وقتی فرد تصور کند قدرت پیشبینی بالایی دارد، ریسکهای بیجهت و خطرناکتری را میپذیرد.
مثالهای بارز عبارتند از\سرمایهگذاری کل دارایی بر پایه یک سهم خاص در بازار سهام با اطمینان کاذب از رشد آن.صرف زمان و انرژی زیاد در یک رابطه ناسالم با توهم اینکه نتیجه آن قابل پیشبینی و کنترل است.در مشاغلی مانند حسابداری که بازخوردها دقیق و ثبتشدهاند، مجال سوگیری کمتر است؛ اما در محیطهای پیچیده با متغیرهای پنهان متعدد، احتمال بروز آن به شدت افزایش مییابد.\راهکارهای مقابله با تله سوگیری پسنگریمحققان روشهای کاربردی برای کاهش اثر این سوگیری پیشنهاد کردهاند\بررسی نتایج جایگزین بهصورت فعال تمام سناریوهای ممکن که رخ ندادهاند را در ذهن مرور کنید.
این کار به درک واقعی میزان عدم قطعیت و پیشبینیپذیری پدیده کمک میکند.نوشتن یادداشت روزانه (جورنالنویسی) ثبت وقایع، پیشبینیها و استدلالهای لحظه به لحظه در یک دفترچه، مرجع قابل اعتمادی برای مقایسه با واقعیت است. با نگاه به یادداشتهای کتبی به جای حافظه، میتوانید فرآیند واقعی تصمیمگیری خود را ببینید و از توهم دیدی گفتم رها شوید.
