به گزارش روشنفکر
احتمالا شما هم با افرادی برخورد کرده باشید که طوری به نظر میرسند انگار هیچ احساسی به دیگران ندارند، حرکت همدلانه از خود نشان نمیدهند و هنگامی دیگران را آزار خواهند داد، نه عذابوجدان میگیرند و نه حس پشیمانی میکنند. این افراد را سایکوپت مینامند. احتمالا بتوان او گفت سایکوپتها در روبه رو ناراحتی دیگران سنگدل، سرد و بی اعتنا می باشند، با این حال تشخیص سایکوپاتی یا روان آزاری تقریبا از هر اختلال شبیه فرد دیگر دشوارتر است. در این مقاله میخواهیم درمورد سایکوپتها، نشانههای رفتاری آنها و تفاوتشان با شخصیتهای ضداجتماع سخن بگویید کنیم و به سؤالات متداول درمورد این افراد جواب دهیم. با ما همراه باشید.
سایکوپت کیست؟
روانشناسان کلمه سایکوپت (psychopath) را برای توصیف فردی بیعاطفه، بیحس و فاسد از نظر اخلاقی به کار میبرند. با این حال، این کلمه در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM) وجود ندارد و فقط از نظر قانونی یا بالینی از آن منفعت گیری میکنند. به این علت سایکوپت (و نیز سوسیوپت) نوعی تشخیص رسمی برای افرادی با مشکلات سلامت روان نیست و توصیفات مربوط به این افراد در دسته اختلال شخصیت ضداجتماعی (ASPD) قرار میگیرند.
این مسئله مهم است که سایکوپت همان ضداجتماع نیست و تعداد بسیاری از ویژگیهای آن با علائم اختلال شخصیت ضداجتماعی همپوشانی دارند. این اختلال گستردهتر است و برای توصیف همه افرادی به کار میرود که مکرر قوانین و هنجارها را زیر پا میگذارند. در واقع تعداد مقداری از افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی وجود دارند که سایکوپت هم باشند. درمورد تفاوت این دو هم در این مقاله سخن بگویید می کنیم.
نشانههای افراد سایکوپت
افراد سایکوپت یا روان پلید نشانههای بخصوصی دارند و برای تشخیص آنها از آزمونهای مختلفی منفعت گیری میکنند. انجام درست این آزمونها فقط از مسئولیت متخصصان سلامت روان برمیآید و حتی آنها هم بهسختی میتوانند این اختلال روانی را تشخیص دهند. درمورد این آزمونها هم به زمان خود سخن بگویید می کنیم. فعلا بیایید با نشانههای این افراد زیاد تر آشنا شویم. این نشانهها امکان پذیر از دوران کودکی ظاهر و بهمرور زمان بدتر شوند.
۱. جذابیت ظاهری و چربزبانی
سایکوپتها زیاد تر ظاهری دوستداشتنی دارند. طبق معمول همسخن بگوییدهای خوبی می باشند و داستانهایی که تعریف میکنند آنها را قشنگ نمود میدهد. امکان پذیر بامزه و کاریزماتیک هم باشند.
۲. عزتنفس بزرگنماییشده
خودبرتربینی از صفات بارز سایکوپتها است. این افراد بسیاری به خودشان مطمعن دارند و بر این باورند که افرادی مهم و با لیاقت می باشند. زیاد تر حس میکنند که بر پایه قوانین خودشان زندگی میکنند و قوانین جامعه برای آنها تشکیل نشده است.
۳. نیاز به تحریک و شوق
سایکوپتها شوق را دوست دارند و زیاد تر این نیاز را با شکستن قوانین برآورده میکنند. آنها کِیف میکنند هنگامی در موقعیتی قرار میگیرند که هرلحظه امکان پذیر گیر بیفتند و از این که خطایی مرتکب شوند و قسر در بروند لذت میبرند. به همین علت همیشه مستعد کسلشدن می باشند و طبق معمول تحمل کارهای روزمره تکراری را ندارند.
۴. افتراگوییِ بیمارگونه
سایکوپتها افترا میگویند که جلوی دیگران خوب به نظر برسند و از دردسر خلاص شوند. آنها برای سرپوشگذاشتن روی افتراهای قبلی خود باز هم افترا میگویند. اگر وقتی فراموش کنند چه حرف هایاند و دیگران ضدونقیضبودن سخنهایشان را به رخشان بکشند، بلافاصله و بهراحتی داستان را تحول خواهند داد و برای درستکردن قضیه راهحلی اشکار میکنند.
۵. فریبکاری و مجبورکردن دیگران به انجام خواستههای خودشان
سایکوپتها با استادی همه میتوانند افراد را وادار کنند کاری را برایشان انجام بدهند. آنها بهشدت فریبکار و گمراهکننده می باشند.
۶. نداشتن حس پشیمانی یا عذابوجدان
سایکوپتها بههیچوجه به تأثیر حرکت و کردارشان بر دیگران اهمیت نمیدهند. نهتنها درمورد آسیبی که به دیگران زدهاند عذابوجدان نمیگیرند، بلکه امکان پذیر اصرار داشته باشند که آن افراد درمورد جریحهدارشدن احساساتشان اغراق میکنند. سایکوپتها درمورد رنجی که به دیگران تحمیل میکنند حس گناه نمیکنند. در واقع زیاد تر رفتارشان را منطقی نمود خواهند داد و اغاز به سرزنش کردن دیگران میکنند.
۷. عطوفت غیرواقعی
سایکوپتها احساسات بسیاری نشان نمیدهند، حداقل به چیزی حس واقعی ندارند. همیشه سرد و بیعاطفه به نظر میرسند، اما این فقط تا وقتی است که بدانند نفعی در این کار برایشان وجود ندارد. اگر این افراد بدانند نشاندادن احساسات گوناگون امکان پذیر به آنها در رسیدن به هدفشان پشتیبانی کند، از این کار کوتاه نمیکنند. برای مثال جایی که ملزوم است فردی را بترسانند، حس خشم از خودشان ابراز خواهند داد و جایی که ملزوم است فردی را با همدلی فریب دهند، خودشان را غمگین نشان خواهند داد. آنها واقعا این چنین احساسی ندارند و فقط مدتی مختصر نقشش را بازی میکنند.
۸. همدلینکردن با دیگران
سایکوپتها بهراحتی نمی توانند فهمیدن کنند چطور دیگران هراس، غم، اندوه یا اضطراب را حس میکنند. برای آنها این احساسات اصلا منطقی نیستند. آنها به رنج دیگران کاملا بی اعتنااند، حتی اگر دوست نزدیک یا یکی از اعضای خانوادهشان باشد. به همین علت نمی توانند با فردی همدلی کنند.
۹. سبک زندگی انگلوار
سایکوپتها امکان پذیر داستانهای غمانگیزی درمورد این که چرا نمی توانند درآمد کافی داشته باشند بگویند یا طوری وانمود کنند که انگار قربانی دیگران شدهاند. آنها با وابستگی مالی به دیگران زندگی میکنند. بهطور کلی سایکوپتها تا میتوانند همانند انگل از مردم منفعت گیری میکنند، بدون این که به احساسات آنها توجهی داشته باشند.
۱۰. تسلط کم بر حرکت
سایکوپتها طبق معمول نمی توانند از قوانین، هنجارها و سیاستها پیروی کنند. حتی اگر تصمیم بگیرند این کار را انجام بدهند، نمی توانند مدتی طویل به این تصمیم پایبند بمانند.
۱۱. حرکت جنسی نابهنجار
سایکوپتها در امور جنسی بیقیدند. این افراد به اطرافیان خود اهمیت نمیدهند، بعد به گمان زیاد به شریک زندگیشان خیانت خواهند کرد. حتی امکان پذیر با غریبهها رابطه جنسی پرخطر داشته باشند یا این شیوه را برای رسیدن به آنچه میخواهند به کار بگیرند. رابطه جنسی برای آنها هرچه هست، عملی احساسی یا عاشقانه نیست.
۱۲. مشکلات رفتاری زودرس

عکس: دیمین از فیلم طالع نحس. نگاه کودک را ببینید که چطور علتایجاد نوعی اضطراب میشود
مشکلات رفتاری زیاد تر سایکوپتها از همان کودکی اغاز میشود. تقلبکردن، رهاکردن مدرسه، خرابکردن اموال عمومی، مصرف موادمخدر و عمل های خشونتآمیز همه انها از رفتارهای نادرستی می باشند که بهمرور زمان تشدید خواهد شد. احتمالا فکر کنید تعداد بسیاری از کودکان این چنین رفتارهایی نشان خواهند داد؛ درست است، اما سایکوپتها زیاد شدیدتر از همسالانشان مرتکب این رفتارها خواهد شد.
۱۳. تکانشگری
تکانشگری یعنی انجامدادن کارها یا گرفتن تصمیمات بهروشای بیفکرانه که منطقی پشت آن نباشد. سایکوپتها وقتشان را صرف سنجیدن پیامد کارهایشان یا فکرکردن درمورد خطرات و مزایای بالقوه انتخابهایشان نمیکنند. فقط میخواهند بهشدت کاری را انجام بدهند که آنها را راضی میکند. برای مثال اگر حس کنند الان باید شغلشان را رها کنند، بدون هیچ فکری این کار را میکنند. به همین شدت به رابطهشان آخر خواهند داد، به شهر جدیدی میروال و ماشین جدیدی میخرند.
۱۴. نداشتن اهداف واقعبینانه طویل مدت
مقصد سایکوپت امکان پذیر خواهان ثروتمندشدن یا مشهورشدن باشد و این اصلا بد نیست، اما این اهداف سایکوپتها طبق معمول واقعبینانه نیستند و زیاد کم پیش میآید که بدانند اصلا چطور میخواهند به آن مقصد برسند و فقط اصرار دارند بدون کوششکردن و هرطور شده به هدفشان دست یابند.
۱۵. بیمسئولیتی
قول و قرار برای سایکوپتها هیچ معنایی ندارد. آنها درکی از مسئولیتپذیری ندارند. برای بازپرداخت وام یا امضای قرارداد نمیتوان به این افراد مطمعن کرد. حتی امکان پذیر از دادنِ خرج فرزندشان خودداری کنند، بدهی بسیاری بالا بیاورند و تعهداتشان را زیر پا بگذارند.
آنها حتی مسئولیت کارهای خودشان را هم نمیپذیرند. بدون این که پشیمان باشند یا مسئولیت اشتباهشان را بپذیرند، زیاد راحت به دیگران صدمه میزنند. همیشه دیگران را بابت مشکلات خود تقصیر کار میدانند و زیاد تر نقش قربانی را بازی میکنند. دوست دارند داستانهایی سرهم کنند درمورد این که دیگران چطور از آنها سوءاستفاده کردهاند.
۱۶. ازدواجهای متعدد و ناکامی
سایکوپتها امکان پذیر ازدواج کنند، اما این ازدواج بهعلت عاشقشدن نیست و حتما نفعی در آن برایشان وجود دارد. برای مثال امکان پذیر همسری که انتخاب کردهاند درآمد بسیاری داشته باشد و بتوانند راحت با آن درآمد زندگی کنند یا این که بتوانند بدهیهایشان را سپس از ازدواج گردن او بیندازند. به هر حال طبق معمول این حرکت آنها رو میشود و هر بار به طلاق میانجامد.
۱۷. ارتکاب انواع جنایتها
تعداد بسیاری از جنایتکاران فقط در یک حوزه کار خلاف انجام خواهند داد، برای مثال امکان پذیر قاتلی عادی تخلفات مالی نداشته باشد، به فردی تجاوز نکند یا در پی دزدی نباشد. ولی سایکوپتها طبق معمول چند نوع جنایت را با هم انجام خواهند داد. از تخلفات رانندگی و مالی گرفته تا دزدی و قتل و عمل های خشونتآمیز. دلیلش این است که سایکوپتها طبق معمول قوانین را نوعی نظر میدانند و اجباری در عمل به آنها نمیبینند.
سایکوپتها قوانین را محدودیتهایی میدانند که آنها را عقب میاندازند. همین امر جهت میشود که در هر حوزهای دست به تخلف بزنند. یقیناً همه سایکوپتها پایشان به زندان باز نمیشود. برخی امکان پذیر فعالیتشان را تحت پوشش مشاغل معمولی انجام بدهند یا مرتکب اعمالی غیراخلاقی شوند که جریمهاش زندان نباشد.
۱۸. لغو آزادی مشروط
لغوشدن آزادی مشروط در بین زیاد تر سایکوپتهایی که به زندان محکوم خواهد شد رایج است. دلیلش این است که این افراد به قوانین آزادی مشروط پایبند نیستند و امکان پذیر فکر کنند دیگر دچار نخواهند شد. به همین علت مجددا قانونشکنی میکنند. طبق معمول هم توجیهی برای حرکت خود مییابند یا گیرافتادنشان را گردن دیگران میاندازند.
معارفه فیلم برای فهمیدن ملموستر سایکوپاتی
بعضی اوقات خواندن ویژگیهای روانشناختی بهتنهایی برای فهمیدن پیچیدگیهای یک اختلال کافی نیست و تماشای فیلمهای خوشساخت میتواند به فهمیدن بهتر این ویژگیهای رفتاری پشتیبانی کند. یقیناً باید دقت داشت که سینما بعضی اوقات برای جذابیت داستان در نمایش این ویژگیها اغراق میکند، اما فیلمهای زیر عکس نسبتاً دقیقی از جنبههای گوناگون سایکوپاتی (بهخصوص فریبکاری، جذابیت ظاهری و فقدان همدلی) اراعه خواهند داد:
نام فیلم: روانی آمریکایی (American Psycho)

سال تشکیل: ۲۰۰۰
شخصیت: پاتریک بیتمن
این فیلم مثالای بینظیر از ترکیب جذابیت ظاهری، وسواس به موقعیت اجتماعی و فقدان کامل همدلی را به عکس میکشد. پاتریک بیتمن نشاندهنده یک «سایکوپت سازمانی» است که پشت نقاب یک مدیر موفق و خوشپوش نهان شده است.
نام فیلم: دختر گمشده (Gone Girl)

سال تشکیل: ۲۰۱۴
شخصیت: ایمی دان
علت معارفه: نمایشی دقیق از یک سایکوپت زیاد باهوش که با نقشهکشی سرد و حسابگرانه، با استادی همه نقش قربانی را بازی میکند. این فیلم بهخوبی توانایی افتراگویی بیمارگونه، فریبکاری و توانایی سایکوپتها در کنترل دیگران را مشخص می کند.
جایی برای پیرمردها نیست (No Country for Old Men)

سال تشکیل: ۲۰۰۷
شخصیت: آنتون شیگور
روانشناسان و متخصصان سلامت روان، شخصیت آنتون شیگور را یکی از واقعگرایانهترین تصویرسازیهای بالینی از سایکوپاتی در تاریخ سینما میدانند. او هیچگونه حس پشیمانی، همدلی یا عطوفتی ندارد و کاملاً سرد، بی اعتنا و بر پایه قوانین خودش عمل میکند.
سایکوپت های معروف

برخی از سایکوپتهای معروف عبارتاند از:
- تد باندی: مخوفترین قاتل تاریخ. به گمان زیاد بیشترین امتیاز را در تست سایکوپاتی دارد.
- چارلز منسون: تبهکار آمریکایی.
- ریچارد رامیرز: قاتل زنجیرهای آمریکایی.
- ولاد ایمپالر: امپراتور خونخوار رومانی.
- الیزابت باتوری: کنتس مجارستانی و یکی از خبیثترین زنان جنایتکار تاریخ.
- جیمز فالون: عصبشناس مشهور که یکی از سایکوپتهای خوب و قانونمند است.
کلام آخر
مسائل و او گفت و گوهایی که درمورد رفتارهای انسانی و اختلالاتی همانند سایکوپاتی وجود دارند همیشه پیچیده بودهاند. ترکیبهای گوناگون رفتارها و عملکردهای افراد سایکوپت آنقدر متنوعاند که بهسختی میتوان درمورد سایکوپتبودن یا نبودن این افراد تصمیم گرفت. با این حال اگر دوست، رئیس، همسر یا خویشاوندتان سایکوپت به نظر میرسد، مواظب باشید. امکان پذیر نادرست کرده باشید، اما اگر مرزهای سالم را تعیین نکنید، حرکت آنها میتواند صدمههای جدی به سلامت روانی شما داخل کند. زیاد مهم است که تشخیص دهید آنها چه وقتی دارند از شما سوءاستفاده میکنند. اگر علتناراحتی شما خواهد شد از رواندرمانگر پشتیبانی بگیرید. آنها میتوانند به شما پشتیبانی کنند از خودتان مراقبت کنید.
اگر تواناییای از برخورد با فردی سایکوپت یا ضداجتماع داشتهاید، لطفا در دیدگاهها با ما در میانش بگذارید. چه نشانههایی علتشد به او شک کنید؟

در افسردگی غم به لایههای عمیق زندگی نفوذ کرده و اختلالاتی در احساسات و حرکت شما بهوجود میآورد. اگر حس افسردگی دارید، حتما با پشتیبانی یک روانشناس متخصص مشکل را ریشهیابی کنید و برای حل آن راهکار بگیرید.برای ربط با مشاور متخصص افسردگی روی دکمه زیر کلیک کنید.
به پشتیبانی زبان بدن، ناگفتهها را بگویید و بشنوید
دسته بندی مطالب
منبع