پژوهش علمی، کلید ماندگاری و ارتقای کیفیت آثار سینمایی ایران

پژوهش علمی، کلید ماندگاری و ارتقای کیفیت آثار سینمایی ایران, توحید محرمی، عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و داور ششمین دوره جایزه پژوهش سال سینمای ایران، بر نقش بنیادین پژوهش در تقویت بुनیات سینما و افزایش ماندگاری آثار تأکید کرد.
ایشان در تشریح فلسفه اعطای این جایزه بیان داشت سینما ماموریت توانافزایی و امیدآفرینی در جامعه را بر عهده دارد و برای تحقق این هدف، نیازمند ایدههای نوین و خلاقانه است؛ امری که تنها از طریق پژوهشهای نظاممند و باکیفیت محقق میشود.
پژوهش، موتور محرک ایدهپردازی در سینما محرمی با اشاره به ماهیت پژوهش موثر، اظهار داشت یک پژوهش راهگشا، آنگاه محقق میشود که سوالی دقیق و عمیق را طرح نماید، پاسخی قانعکننده به آن ارائه دهد و یا افقهای تازهای در درک پدیدهها گشاید.
او تصریح کرد که گشودن راههای نوین از میانِ پژوهش، ایدههای تازه را متولد میسازد که جامعه و سینما را به سمت حالتهای مطلوبتر و پیشرفتهتر سوق میدهد. همافزایی سینما و علوم انسانی؛ ضرورتی انکارناپذیر این استاد دانشگاه، سینما را ابزاری برای عینیتبخشی به ایدهها و دیدگاههای سایر علوم انسانی نظیر تاریخ، ادبیات، فلسفه، و علوم اجتماعی و سیاسی معرفی کرد.
قابلیتهای بیان سینما برای انتقال مفاهیم خود استقبال میکنند.
محرمی بر لزوم برقراری او مباحثه (گفتوگوی عمیق و دوطرفه) میان صاحبنظران علوم گوناگون و سینماگران تأکید داشت تا سوالات و پاسخهای بهتری در حوزه پژوهشهای سینمایی شکل گیرد.
آینده پژوهشهای تصویری و تأثیرگذاری بر سیاستگذاری محرمی پیشبینی کرد که در سالهای آتی شاهد ظهور پژوهشهای تصویری نوینی خواهیم بود که جایگزین یا مکمل پژوهشهای مکتوب متنی رایج میگردند. ایشان معتقد است فیلمهایی که بر پایه پژوهشهای معتبر و علمی ساخته میشوند و توانایی طرح سوال و ارائه پاسخ را به زبان تصویر دارند، ماندگاری بیشتری خواهند یافت. این نوع آثار قادرند سیاستهای فرهنگی و اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهند.
حتی طرح یک سوال خوب در قالب یک اثر سینمایی، میتواند خودِ نتایج یک پژوهش مطلوب باشد که ذهنها را به حرکت در آورد و پاسخهای گوناگونی در جامعه را آشکار سازد. گشودن افقهای جدید از رویای ایرانی تا روایت اسلامی او با اشاره به ظرفیتهای وسیع سینما در پرداختن به سوالات متنوع، مثالهایی از قبیل محقق کردن رویای ایرانی و ارائه روایت صحیح اسلامی در بستر سینما را با همکاری اساتید علوم مختلف مطرح کرد.
محرمی بر ضرورت غنیسازی مطالعات سینمایی از طریق ارتباط تنگاتنگ میان اهالی سینما، ادب، شعر، فلسفه و علوم فرهنگ و هنر صحه گذاشت. بر این اساس، نیروهای انسانی نظیر فیلمسازان، بازیگران، مورخان و اساتید علوم سیاسی میتوانند از پتانسیلهای یکدیگر برای ارتقای کیفیت آثار بهرهمند شوند.
چالشهای دانشگاه و ضرورت تحول در روشهای تحقیق محرمی با تقدیر از زحمات اهالی سینما به عنوان حافظان فرهنگ و هنر، به چالشهای موجود در فضای دانشگاهی اشاره کرد. ایشان بیان داشت پژوهش سینما با دقت به مناسبات و قابلیتهای بصری، در حوزه دانشگاهی به اندازه کافی شناخته نشده و راهکارهای تحقیق رایج، این قابلیتها را به رسمیت نمیشناسند. اگرچه در سالهای اخیر تحولات مثبتی در دانشگاهها رخ داده، اما هنوز کافی نیست.
وی با استناد به نظر روشنفکر، فضای دانشگاهی موجود را مبتنی بر متن و نه بر مبنای مشاهده و تجربه بصری توصیف کرد و راهکارهای فعلی را کهن و ناکارآمد دانست. در نتیجه، ایشان بر لزوم آغاز او مباحثه گسترده، بیان نیازها و آشکار کردن کاستیهای موجود برای اصلاح ساختاری در روشهای تحقیق سینمایی تأکید کرد. ششمین دوره جایزه پژوهش سال سینمای ایران در حال حاضر به دبیری قادر آشنا در حال برگزاری است.



