طی ماه گذشته می‌لادی، دما در بخش‌های وسیعی از صفحات یخی قطب جنوب به طور متوسط ۱۰ درجه سانتی‌گراد بالا‌تر از حد معمول ثبت شده است؛ این رقم به عنوان یک موج گرمایی نزدیک به رکورد توصیف می‌شود. به طور کلی، دمای کره زمین در هفت ماه اول سال ۲۰۲۴ رکورد‌های متعددی را شکسته است.
بر اساس گزارش گاردین، می‌انگین دمای هوای قطب جنوب در اواسط زمستان، در برخی روز‌های ژوئیه به بیش از ۲۸ درجه سانتی‌گراد بالا‌تر از انتظار رسیده است. جدید‌ترین داده‌ها نشان می‌دهد دما در بخش‌هایی از قطب جنوب شرقی — که سردترین مکان زمین محسوب می‌شود و معمولا دمای آن بین منفی ۵۰ تا منفی ۶۰ درجه سانتی‌گراد است — اکنون به منفی ۲۵ تا منفی ۳۰ درجه سانتی‌گراد نزدیک شده است.
افزایش دما در قطب جنوب
محققان هشدار می‌دهند که امکان وقوع امواج گرمای بیش‌تری در زمستان‌های آینده وجود دارد که می‌تواند قاره یخی را در گرم‌ترین فصل سال (تابستان) ضعیف‌تر کند و ذوب یخ‌ها را تشدید نماید. افزایش ذوب یخ‌های قطب جنوب می‌تواند جریان‌های اقیانوسی را دگرگون سازد؛ جریان‌هایی که نقشی اساسی در مسکونی‌شدن سیاره ما ایفا می‌کنند.
بیش‌ترین حجم یخ‌های سیاره زمین در این قاره قرار دارد و در صورت ذوب کامل آن‌ها، می‌انگین سطح آب دریا‌ها بیش از ۴۵ متر افزایش خواهد یافت. حتی بخش‌های یخی کوچک‌تر، همانند یخچال طبیعی، نیز در صورت ذوب شدن در یخچال روز رستاخیز می‌توانند سطح آب دریا‌ها را تا نزدیک به ۳ متر بالا ببرند که برای شهر‌های ساحلی فاجعه‌بار خواهد بود.
موج گرمای تازه قطب جنوب دومین موجی است که در دو سال اخیر به این قاره رسیده است؛ موج گرمای قبلی در مارس ۲۰۲۲ (اسفند ۱۴۰۱) رخ داد که باعث افزایش دما تا ۳۹ درجه سانتی‌گراد و فروپاشی بخشی از ورقه یخی به‌اندازه شهر رم شد.
دانشمندان علت این موج گرما را اختلال در گردباد قطبی می‌دانند. درست همانند نیمکره شمالی، نیمکره جنوبی نیز گردباد قطبی دارد؛ باد‌های شدیدی که در اتمسفر بالایی می‌چرخند و هوای سرد را در این قطب به دام می‌اندازند. هنگامی که گردباد قطب جنوب مختل می‌شود، هوای سرد محبوس‌شده آزاد شده و فوران‌های آن به سمت شمال می‌روند. این پدیده باعث می‌شود هوا در این قطب گرم شود.
