بازبینی عملکرد زارع‌پور در وزارت ارتباطات؛ از فیلترینگ اینستاگرام تا پروژه فیبر نوری
دوره حضور عیسی زارع‌پور در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت سیزدهم، کمتر از سه سال بود اما پر از چالش‌ها و تحولات مهمی در حوزه دیجیتال ایران شد. او در مرداد ۱۴۰۰ با رأی مطمئن ۲۵۶ نماینده به عنوان هفتمین وزیر ارتباطات معرفی شد و برنامه ۴۵ صفحه‌ای با هشت محور را در مجلس عرضه کرد.
برنامه‌ریزی و رویکرد حکمرانی دیجیتال
در برنامه ارایه شده، زارع‌پور بر ضرورت توجه به شورای عالی فضای مجازی برای حکمرانی دیجیتال در تراز انقلاب اسلامی تأکید داشت. او توسعه شبکه ملی اطلاعات و گسترش این‌ترنت پهن‌باند بر بستر فیبر نوری را اولویت قرار داد و به فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی و بلاک‌چین اشاره کرد.
چالش طرح صیانت و مواضع اولیه
هم‌زمان با ورود زارع‌پور، مجلس طرح صیانت را کلید زد که نگرانی‌های گسترده‌ای درباره محدودیت‌های بیش‌تر این‌ترنت ایجاد کرد. وزیر جدید در موضع‌گیری اول گفت دلواپس این طرح نیست و معتقد است با تعامل می‌توان این‌ترنت را نظام‌مند کرد. او از حضور نماینده وزارت در کمیسیون صیانت خبر داد اما هویت او را فاش نکرد. در آذر ۱۴۰۰ جلسه‌ای با محمدباقر قالیباف رئیس مجلس برگزار شد و نسخه جدید طرح با ۳۰ درصد تفاوت ارائه گردید.
اجباری شدن جستجوی امن و واکنش‌ها
در تیر ۱۴۰۱، حالت در گوگل و بینگ برای کاربران ایرانی اجباری شد. زارع‌پور با تاخیر یک هفته توضیح داد که این کار به خواسته خانواده‌ها برای مقابله با محتوای غیر‌اخلاقی انجام شده. اما نظر‌سنجی مرکز روابط عمومی وزارت نشان داد ۸۶ درصد کاربران تویی‌تر با این اجباری بودن موافق نبودند.
فیلترینگ اینستاگرام، واتس‌اپ و قطعی‌های این‌ترنت
تابستان ۱۴۰۱ با اختلال‌های گسترده در اینستاگرام آغاز شد. در شهریور همان سال، اینستاگرام و واتس‌اپ فیل‌تر شدند و به دنبال آن لینکدین، اپ‌استور، گوگل‌پلی، وایبر و حتی بازی کلش‌آف‌کلنز نیز مسدود گردید. قطعی روزانه این‌ترنت بین‌المللی حوالی ساعت ۱۷ آغاز می‌شد که با سخت‌گیری بیش‌تر روی این‌ترنت موبایل اعمال می‌شد. اتاق تهران خسارت این قطعی‌ها را ۸۰ هزار می‌لیارد تومان برآورد کرد.
زارع‌پور مسئولیت مستقیم قطعی‌ها را نپذیرفت و با لحنی سرزنش‌گونه به کسب‌وکار‌های اینستاگرامی گفت که نباید روی پلتفرم غیر‌قانونی سرمایه‌گذاری کنند. او فیلترینگ را دائمی خواند و گفت وزارت ارتباطات در کمیته تعیین مصادیق تنها یک رأی دارد اما هرگز محتوای آن رأی را فاش نکرد.
پروژه فیبر نوری؛ دستاورد ماندگار
از مهم‌ترین اقدامات زارع‌پور، طرح جامع پوشش ۲۰ می‌لیون خانوار با فیبر نوری بود. تا پایان بازه دو ساله، ۴۰ درصد اهداف محقق شده و بیش از ۸ می‌لیون خانوار تحت پوشش قرار گرفتند. با این حال، تنها ۳۶۳ هزار مشترک فعال وجود دارد که نشان‌دهنده چالش در جذب مشترک است. وزیر برای اتصال ۲ می‌لیون مشترک تا پایان سال برنامه‌ریزی کرده بود.
گزارش‌های انجمن تجارت الک‌ترونیک و نارضایتی‌ها
انجمن تجارت الک‌ترونیک تهران در گزارش‌های متعدد، کیفیت این‌ترنت ایران را بی‌سابقه بد توصیف کرد. مسئولان وزارت با برچسب زدن گزارش‌ها به عنوان سیسی سعی در بی‌اعتبار کردن آن‌ها کردند. زارع‌پور در روز‌های پایانی وزارت، وزارت را در شرایطی تحویل می‌دهد که نارضایتی از وضعیت این‌ترنت در اوج است، در حالی که پروژه فیبر نوری به عنوان دستاورد اصلی ماندگار دوره او باقی می‌ماند.
