به گزارش روشنفکر
کورک یا دمل پوستی، مهمان ناخوانده و دردناکی است که میتواند روز ما را خراب کند. این برجستگی قرمز و چرکی نه تنها ظاهر ناخوشایندی دارد، بلکه لمس آن نیز با درد بسیاری همراه است. اگرچه وسوسه ترکاندن آن زیاد است، اما این کار میتواند عفونت را بدتر کند. اما دلواپس نباشید، راههای زیاد بهتری برای خلاص شدن از شر آن وجود دارد. با هم ۷ درمان خانگی کورک را مرور میکنیم.
با «چطور» همراه باشید.
نکات کلیدی درمورد کورک (دمل پوستی)
- ماهیت مهم: کورک یک عفونت باکتریایی (عموماً استافیلوکوک) و چرکی در ریشه مو است که میتواند زیاد دردناک باشد.
- هشدار حیاتی: هیچ زمان کورک را سختی ندهید، نترکانید یا سوراخ نکنید. این کار علتگسترش عفونت به لایههای عمیقتر پوست و حتی ورود آن به جریان خون میشود.
- بهترین عمل خانگی: منفعت گیری از کمپرس گرم و مرطوب برای ۲۰ دقیقه و چندین بار در روز، بهترین روش برای پشتیبانی به سر باز کردن و تخلیه طبیعی چرک است.
- زمان مراجعه به پزشک: در صورت بزرگ شدن کورک، عدم بهبودی بعد از یک هفته، تب، درد شدید یا داشتن بیماری عرصهای (همانند دیابت)، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
کورک چطور ظاهر میشود؟
کورک توسط نوعی باکتری به نام استافیلوکوک اورئوس تشکیل میشود. این باکتری فولیکولهای مو را در سطح عمیق آلوده میکند. یقیناً این باکتری بهجز فولیکول مو میتواند در هر جای دیگر بدن نیز جهت تشکیل کورک شود. کورک بهمرور زمان پر از چرک و عفونت میشود.
وجود باکتری در تکههایی از بدن که زیاد تر عرق میکند و با سوزش و تحریک نیز همراه است، بستر مناسبی را برای ظاهر شدن کورک فراهم میکند. بعضی اوقات در یک ناحیه چند کورک تجمع میکنند که به آن کاربانکل حرف های میشود.
طبق معمول کورک در ابتدا بهاندازهی یک نخودفرنگی کوچک و رنگ آن قرمز است. بهمرور زمان که درون آن با چرک پُر میشود، رشد میکند و دردناکتر میشود. پوست اطراف آن قرمز و به گمان زیاد متورم است. درنهایت نوک این کورک به رنگ سفید مایل به زرد ظاهر میشود که بعد از مدتی میترکد و چرک از آن بیرون میریزد. هنگامی که فرد کورک (بهاختصاصی کاربانکل) را توانایی میکند، امکان پذیر حال خوشی نداشته باشد و حتی علائم عمومی همانند تب به سراغش بیاید.
آیا میتوان از تشکیل کورک جلوگیری کرد؟
در واقع خیر. در تعداد بسیاری از موارد واقعا جلوگیری از بهوجودآمدن کورک غیرممکن است، اما میتوان کاری کرد که حداقل به نواحی دیگر پوست سرایت نکند و به دیگران منتقل نشود. برای پیشگیری از انتشار کردن کورک به نکات زیر دقت کنید:
- همیشه باید روی کورک را با باند پانسمان یا گازاستریل بپوشانید.
- اگر خودتان یا فرد فرد دیگر (به هر دلیلی) با سطح کورک تماس اشکار کردید، باید دستهایتان را بهطور کامل با آب و صابون بشویید.
- هنگامی که کورک دارید، باید بهطور مرتب لباسها، روبالشی و ملافههایتان را بشویید. تمیز نگهداشتن آنها از انتشار کردن کورک جلوگیری میکند. برای شستنشان از آب داغ، شوینده و سفیدکننده منفعت گیری کنید. زمان خشک کردن آنها نیز خشککن را روی گرمای زیاد تنظیم کنید.
- همه سطوحی که با آنها تماس دارید و آنها را لمس میکنید، همانند دستگیرهی دربها، صندلی توالت، وانِ حمام و سطوح شبیه باید بهطور مرتب تمیز و ضدعفونی شوند.
- از وسایلی که با پوستتان در تماس می باشند، بهصورت مشترک با دیگران منفعت گیری نکنید. تیغ صورتتراشی، لوازم ورزشی و بهاختصاصی حولهها بهراحتی میتوانند عفونت ناشی از کورکها را به دیگران انتقال بدهند.
درمان خانگی کورک چطور امکان پذیر؟
برخی کورکها کوچک و برخی بزرگ می باشند. کورکهای کوچک را خودتان میتوانید درمان کنید. این کورکها بعد از چند روز تا سه هفته بهبود مییابند.
هشدار جدی
با اهمیت ترین قانون در برخورد با کورک این است: هیچ زمان و تحت هیچ شرایطی آن را سختی ندهید، نترکانید یا با سوزن سوراخ نکنید. این کار میتواند عفونت را به لایههای عمیقتر پوست، بافتهای اطراف و حتی جریان خون شما منتقل کند و تبدیل عوارض جدی شود.
برای خلاص شدن از شر کورکها نکات زیر را مراعات کنید:
- هیچ زمان کورکها را سختی ندهید و تلاش نکنید خودتان درون آنها را خالی کنید. این کار جهت میشود عفونت به پوست اطراف کورک نیز سرایت کند یا این که امکان پذیر عفونت را زیاد تر به درون کورک سختی بدهید که با این کار کورک مجددا عود میکند.
- روی کورک دستمال گرم و مرطوب قرار بدهید. این کار را چندبار در روز تکرار کنید.
- هنگامی که دستمال را روی کورک نگهداشتهاید مقداری سختی به آن داخل کنید؛ یقیناً تا حدی سختی ندهید که سوراخ شود و بترکد.
- اگر کورک بهطور طبیعی ترکید، روی آن را با گازاستریل یا باند پانسمان بپوشانید. این کار از انتشار کردن عفونت جلوگیری میکند.
- بعد از درمان کورک دستهایتان را بهخوبی بشویید. این کار برای جلوگیری از گسترش یافتن عفونت الزامی است.
راه حلهای خانگی زیر برای درمان کورک زیاد سودمند می باشند.
۷ روش درمان خانگی کورک و جوشهای کوچک
۱. گرما
یکی از بهترین درمانهایی که میتوانید در منزل برای درمان کورک انجام بدهید، گرما دادن به آن است. گرما جهت میشود در ناحیهی کورکدار خون بیشتری جریان یابد و درنتیجه تعداد گلبولهای سفید و پادتنها در محل کورک برای مبارزه با عفونت افزایش مییابد. یک کمپرس گرم را بهزمان ۲۰ دقیقه روی پوست قرار بدهید. این کار را ۳ یا ۴ بار در روز تکرار کنید تا وقتیکه کورک کاملا از بین برود.
۲. روغن درخت چای
روغن اسانسی درخت چای دارای خواص ضدباکتریایی و ضدعفونیکنندهی قوی است که میتواند به درمان عفونت باکتریایی ایجادکنندهی کورک پشتیبانی کند. روغن درخت چای نباید مستقیما روی پوست قرار داده شود چون امکان پذیر تاثییر سوختگی روی آن بگذارد. ۵ قطره از این روغن را با یک قاشق چایخوری روغن نارگیل یا روغن زیتون مخلوط کنید و با سواپ پنبه روی موضع قرار بدهید. این کار را دو یا سه بار در روز انجام بدهید و هر روز تکرار کنید تا کورک کاملا از بین برود.
۳. زردچوبه
زردچوبه خواص ضدباکتری و ضدالتهابی دارد و میتواند به درمان کورک و خلاص شدن از آن پشتیبانی کند. هزاران سال است که در طب شرقی از زردچوبه بهگفتن یک تصفیهکنندهی طبیعی خون منفعت گیری میکنند.
زردچوبه هم بهصورت خوراکی (چای زردچوبه) و هم بهصورت موضعی (ماسک زردچوبه) برای درمان کورک سودمند است. یک قاشق چایخوری پودر زردچوبه را در آب یا شیر بجوشانید و محلول بهدست آمده را بعد از سرد شدن بنوشید. میتوانید سه بار در روز آن را مصرف کنید. اگر میخواهید از آن بهصورت موضعی منفعت گیری کنید، پودر زردچوبه را با آب و یا زنجبیل مخلوط کنید و خمیر بهدست آمده را حداقل دوبار در روز روی کورک قرار بدهید تا درمان شود.
۴. نمک اپسوم
نمک اِپسوم یا منیزیمسولفات هم اسایشقسمت است و هم مزایای بسیاری نیز برای سلامتی از جمله درمان کورک دارد. نمک اپسوم میتواند به خشکشدن چرکها پشتیبانی کند و بهراحتی کورک را تخلیه میکند. نمک اپسوم را در آب گرم حل کنید و یک کمپرس را در آن خیس کنید. حداقل سهبار در روز این کمپرس را روی موضع بگذارید تا کورک از بین برود.
۵. پمادهای آنتی بیوتیک برای درمان کورک
برخی از پمادهای آنتی بیوتیک که بدون نسخه به فروش میرسند و عوارض خطرناکی ندارند، میتوانند بهشدت کورک را درمان کنند و آن را تسکین بدهند. پماد نئوسپورین یکی از گزینههایی است که طبق معمول در منزل یافت میشود. این پماد زیاد خوب عمل میکند و مانع از انتشار کردن عفونت میشود. از این پماد (یا پمادهای شبیه دیگر) حداقل دوبار در روز روی کورک منفعت گیری کنید.
۶. روغن کرچک
روغن کرچک خواص ضدباکتری دارد و حاوی ریسینولئیکاسید است که یک ضدالتهاب قوی طبیعی است. به این علت یک درمان طبیعی کورک بهشمار میرود. مقدار مقداری از روغن کرچک را مستقیما روی کورک قرار بدهید. این کار را سهبار در روز تکرار کنید تا کورک کاملا بهبود یابد.
۷. روغن گیاه نیم (Neem)
روغن گیاه نیم که به یاس هندی نیز معروف است، دارای خواص ضدعفونیکننده، ضدباکتری و ضدمیکروبی است که برای درمان کورک و عفونتهای پوستی زیاد سودمند و سریعالاثر است.
برای درمان کورک با روغن گیاه نیم، آن را مستقیم روی موضع قرار بدهید. میتوانید سه یا چهار بار در روز این کار را تکرار کنید. حتما قبل و سپس از منفعت گیری از این روغن دستهایتان را بشویید.
آیا میدانستید؟
هنگامی چندین کورک در یک ناحیه به هم میپیوندند و یک توده عفونی بزرگتر با چندین دهانه تخلیه تشکیل میکنند، به آن کاربانکل (Carbuncle) یا «کفگیرک» حرف های میشود. کاربانکلها عفونت عمیقتر و جدیتری می باشند و طبق معمولً با علائم عمومی همانند تب و لرز همراه بوده و به مراقبت پزشکی نیاز دارند.
چه وقتی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
بعضی اوقاتاوقات داروهای خانگی واقعا مؤثر نیستند و نمی توانند شما را از شر کورکها خلاص کنند. در شرایط زیر حتما به پزشک مراجعه کنید:
- با وجود منفعت گیری از درمانهای خانگی کورک رفع نشده است.
- سپس از یک هفته درمان خانگی، کورک تا این مدت تا حدودی بهبود نیافته یا افت اشکار نکرده است.
- کورک به بزرگی توپ پینگپنگ است.
- پوست اطراف کورک قرمز روشن است یا رگههای قرمزی از اطراف آن خارج میشود.
- کورک بیشازحد دردناک است.
- تودههای فرد دیگر نیز در نزدیکی جوش وجود دارند.
- کورکهای عودکننده بهزمان چند ماه هم چنان ادامه دارند.
- دیابت دارید.
به یاد داشته باشید درمانهای خانگی فقط برای جوشهای کوچک مؤثر می باشند. مطمعن حاصل کنید که بهاندازهی مورد نیاز از آنها منفعت گیری کنید تا بهترین نتیجه را ببینید. اگر سپس از ۵ تا ۷ روز بهبودی حاصل نشد یا اگر جوش بزرگتر و دردناکتر شده است یا حتی علائم عفونت را در خودتان مشاهده میکنید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. پزشک میتواند با تخلیهی کورک یا تجویز آنتیبیوتیک آن را درمان کند.
سوال و جوابهای متداول درمورد کورک
آیا کورک واگیردار است؟
بله. باکتری استافیلوکوک که عامل مهم کورک است، مسری است. این باکتری میتواند از طریق تماس مستقیم با چرک یا منفعت گیری مشترک از وسایل شخصی آلوده همانند حوله، ریشتراش یا ملافه به دیگران یا به دیگر نقاط بدن خودتان منتقل شود.
اگر کورک خود به خود ترکید چه کار کنم؟
فوراً ناحیه را با آب گرم و صابون بشویید، اجازه دهید چرک کاملاً خارج شود (سختی ندهید)، پماد آنتیبیوتیک بزنید و روی آن را با یک باند استریل بپوشانید. باند را روزانه معاوضه کنید و دستهای خود را همیشه قبل و سپس از تماس با آن بشویید.
چرا برخی افراد زیاد تر کورک میزنند؟
دلایل بسیاری وجود دارد، از جمله: ضعف سیستم ایمنی، داشتن بیماریهای عرصهای همانند دیابت، ناقل بودن باکتری استافیلوکوک، بهداشت ضعیف یا اصطکاک مداوم پوست به علت لباسهای تنگ.
آیا جای کورک روی پوست باقی میماند؟
کورکهای کوچک طبق معمولً بدون اسکار بهبود مییابند. اما کورکهای بزرگ، عمیق یا دستکاری شده، گمان بیشتری دارد که اسکار (جای زخم) به جا بگذارند. برای جلوگیری از این اتفاق، هیچ زمان کورک را سختی ندهید.
تفاوت مهم کورک با جوش معمولی چیست؟
کورک یک عفونت باکتریایی عمیق و دردناک در فولیکول مو است، در حالی که جوش معمولی (آکنه) طبق معمولً یک التهاب سطحیتر به علت بسته شدن منافذ پوست است. کورکها به مراتب بزرگتر، التهابتر و دردناکتر از جوشهای معمولی می باشند.
دسته بندی مطالب
منبع