کشف راز جسد مرد حماسه نورس در چاه قلعه سورسبورگ پس از ۸۰۰ سال, دانشمندان با ترکیب دادههای باستانشناسی، ژنتیک و متون تاریخی، موفق شدهاند راز شگفتانگیز جسد مردی را که در حماسههای نورس به آن اشاره شده، آشکار کنند. این کشف در قلعه سورسبورگ واقع در شهر تروندهایم نروژ اتفاق افتاده و پرده از رویدادی برمیدارد که بیش از هشت قرن پیش در سال ۱۱۹۷ میلادی رخ داده است.
روایت حماسه سورا سیگوردسون و حمله به قلعه حماسه سوریس زندگی پادشاه نروژی سوره سیگوردسون را توصیف میکند که در اواخر قرن دوازدهم میلادی در میان بیثباتیهای سیاسی و جنگهای داخلی به قدرت رسیده بود. این متن ۱۸۲ بیتی که توسط یک راهب ایسلندی به دستور خود پادشاه نگارش شده، گزارشهای دقیقی از درگیریهای نظامی آن دوره ارائه میدهد.
بر اساس این حماسه، در سال ۱۱۹۷ میلادی، دشمنان کاتولیک پادشاه که باگلرها نامیده میشدند، به قلعه سورسبورگ حمله کردند. درحالی که مدافعان در حال غذا خوردن بودند، مهاجمان از یک دره مخفی به داخل قلعه نفوذ کردند، اموال را غارت نمودند، خانهها را به آتش کشیدند و جسد مردی را با سر به چاه قلعه انداخته و آن را با سنگ پر کردند. مورخان معتقدند این کار با هدف تحقیر پادشاه یا آلوده کردن آب چاه انجام شده است.
از کشف اولیه در ۱۹۳۸ تا حفاریهای مدرن اولین رد پای این جسد در سال ۱۹۳۸ توسط باستانشناسان در عمق حدود ۷ متری چاه کشف شد، اما با آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال نروژ توسط نیروهای آلمانی، حفاریها متوقف شد و استخوانها در جای خود باقی ماندند.
سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶، تیمهای علمی حفاریها را مجدداً آغاز کردند و زیر تپهای از زبالههای رها شده توسط نیروهای نازی، باقیماندههای اسکلت یک مرد ۳۰ تا ۴۰ ساله با قد تقریبی ۱.۷۵ متر را بیرون آوردند. بررسیهای آناتومیک نشان داد جمجمه این مرد از بدنش جدا شده و آثار ضربات شدید و بریدگیهای تیز را دارد که احتمالاً قبل از مرگ او ایجاد شدهاند.
مایکل مارتین، محقق دانشگاه علم و صنعت نروژ، بیان میکند هرگز نمیتوانیم با صد درصد اطمینان بگوییم این استخوانها متعلق به همان فردی است که حماسه از او نام برده، اما شواهد علمی و غیرمستقیم بسیار قانعکننده هستند. در یک دادگاه فرضی، اگر این مدارک به هیئت منصفه ارائه شود، آنها قانع خواهند شد که قربانی شناسایی شده است. تحلیل ژنومی مرد جنوبی در قلعه شمالی شگفتانگیزترین بخش پژوهش، تحلیل ژنوم یکی از دندانهای این مرد بود.
نتایج نشان داد او موهای قهوهای یا بور روشن و چشمان آبی داشته است. مقایسه ژنوم او با نروژیهای امروزی فاش کرد که این مرد اهل جنوب نروژ بوده است. این نکته حائز اهمیت است، چرا که مدافعان قلعه سورسبورگ اهل مرکز نروژ بودند، در حالی که محاصرهکنندگان (باگلرها) از جنوب میآمدند. بنابراین احتمال وجود دارد این مرد یکی از نیروهای مهاجم بوده که به دلایلی توسط رفقای خود قربانی شده و به چاه انداخته شده است.
دیتاژن رادیوکربنی نیز سن استخوانها را حدود ۹۴۰ سال (با خطای ۳۰ سال) برآورد کرده که به طور کامل با زمان حمله باگلرها به قلعه همزمان است. محققان معتقدند این احتمالاً اولین مورد است که اطلاعات ژنومی یک شخصیت خاصِ توصیفشده در یک حماسه باستانی، با موفقیت بازیابی و تحلیل شده است. نتایج کامل این پژوهش در مجله علمی آیساینس منتشر شده است.
