>> یارانه نقدی و کالابرگ در اردیبهشت ۱۴۰۳؛ مبالغ واریزی، تغییرات دهکبندی و نقد کارشناسانه طرح کالابرگ > پرداخت یارانه نقدی در اردیبهشت ماه ۱۴۰۳ با مبالغی مشابه ماههای قبلی صورت میگیرد. بر اساس برنامهریزیهای سازمان هدفمندسازی یارانهها، دهکهای اول تا سوم جامعه برای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان و دهکهای چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان دریافت خواهند کرد. این مبالغ بدون تغییر از سال گذشته باقی ماندهاند.
گروه اول مشمولان یارانه را در ۲۵ اردیبهشت و گروه دوم در ۳۰ اردیبهشت دریافت خواهند نمود. علاوه بر یارانه نقدی پایه، در دو ماه اخیر یک یارانه مضاعف نیز به منظور خرید کالا از طریق طرح کالابرگ الکترونیکی برای مشمولان واریز شده است.
ود. این رقم از زمانی که یارانه نقدی با یارانه معیشتی بنزین ادغام شد، تثبیت شده و دچار تحولی نشده است.
همچنین شارژ سومین دوره کالابرگ الکترونیکی با مبلغ ۲۲۰ هزار تومان در تاریخ ۱۷ الی ۱۸ فروردین مانند ماههای پیشین انجام شده است. بر اساس آمارها، ۹۰ درصد جمعیت دهکهای یک تا سه و ۸۷ درصد جمعیت دهکهای یک تا هفت تاکنون از طرح کالابرگ برای خرید کالا استفاده کردهاند. چرا برخی خانوارها از یارانه نقدی محروم میشوند؟ یکی از چالشهای پیش رو در پرداخت یارانه، موضوع دهکبندی و قرار گرفتن خانوارها در دهک دهم است.
طیبه حسینی، سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانهها، در این باره توضیح داد در خانوارهای دهک دهم افرادی وجود دارند که به واسطه وجود یکی از فرزندان یا اعضای زیرمجموعه، آن خانواده جزو دهک دهم شده است؛ به عنوان مثال فرزندی بالای ۱۸ سال دارد که درآمد بالا دارد و این امر باعث میشود کل خانواده در دهک دهم قرار گیرد. حسینی افزود خانوارهایی که دارای این وضعیت هستند، میتوانند به پنجره ملی دولت مراجعه کرده و در تب یارانه اعتراض خود را ثبت نمایند. نقد کارشناسانه بر اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی علیرضا حیدری، کارشناس اقتصادی، در گفتگو با رسانهها به بررسی اثربخشی طرح کالابرگ پرداخت.
حیدری با اشاره به ادعای دولت درباره کنترل تورم مواد غذایی از طریق ارز ترجیحی و طرح کالابرگ، گفت اقلامی که با ارز ترجیحی وارد میشوند، تنها محصولات واسطهای نظیر سموم کشاورزی، کودها و علوفهها هستند که در چرخه تولید به کالای نهایی تبدیل میشوند.
دولت نمیتواند تضمین کند که سایر مواد اولیه تولید نیز با ارز ترجیحی تامین شده باشند. چالشهای نرخ ارز و تشکیل قیمت نهایی کالا این کارشناس اقتصادی بیان کرد قیمت کالای نهایی در مکانیسم عرضه و تقاضا با نرخ دلار آزاد تعیین میشود.
سایر اقلام در تشکیل کالای نهایی از نرخهای دیگر تبعیت میکنند و محاسبات پیشبینی شده محقق نمیشود. حیدری به سابقه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی اشاره کرد و گفت دولت ادعا کرد تنها ۴ تا ۵ قلم کالا با ارز ترجیحی وارد میشوند و نباید قیمت سایر کالاها تغییر کند، اما کالاها بر هم تأثیر قیمتی دارند و نمیتوان قیمت یکی را ثابت نگه داشت و انتظار داشت سایرین تغییر نکنند. ضعف نظارت بر چرخه توزیع و نتیجهی نهایی برای مصرفکننده حیدری با تأکید بر عدم وجود نظارت موثر بر چرخه توزیع کالاهای وارداتی با ارز ترجیحی، اظهار داشت وقتی سیستم کنترل ضعیف باشد، امکان پذیر است بخش عمدهای از این کالاها با قیمتهای بازار آزاد در چرخه تولید وارد شده و نرخ ارز آزاد بر قیمت نهایی تاثیر بگذارد. او نتیجه گرفت که مصرفکننده در بازار میبیند قیمتها همچنان با افزایش نرخ ارز حرکت میکنند و اهداف دولت محقق نشده است.
یارانه نقدی در برابر یارانه کالایی؛ کدام کارآمدتر است؟ این کارشناس اقتصادی با مقایسه یارانه نقدی و کالابرگ، گفت در پرداختهای نقدی، دولت مابهالتفاوت قیمت عرضهکننده و مصرفکننده را به عنوان یارانه پرداخت میکند، اما چون تابع تقاضا تغییر نمیکند، مصرفکننده نهایی از این تفاوت قیمت بهرهمند نمیشود و رفاه به جامعه منتقل نمیگردد.
این یعنی هزینه دولت در طرح کالابرگ هدر میرود و جنبه تبلیغاتی بیشتری دارد. حیدری مثال توزیع رایگان واکسن کرونا را زد که تاثیر خارجی مثبت و قابل مشاهدهای بر رفاه اجتماعی داشت، در حالی که در طرح کالابرگ تاثیر خارجی منفی دیده میشود و افزایش رفاه متناسب با هزینههای انجام شده محقق نمیگردد.
در نهایت او بر ناکارایی تخصیص منابع در این طرح تأکید کرد و گفت این عمل ناکارایی تشکیل میدهد و در ناکارایی هم از آنجا که تخصیص بهینه اتفاق نمیافتد، تاثیر بهبود احتیاط محقق نخواهد شد. >>
