>> دره مارینر؛ عظیمترین شکاف منظومه شمسی که رازهای مریخ را در دل دارد >> دره مارینر به عنو

>> دره مارینر؛ عظیمترین شکاف منظومه شمسی که رازهای مریخ را در دل دارد >> دره مارینر به عنوان بزرگترین دره شناخته شده در کل منظومه شمسی، بخش وسیعی از سطح سیاره مریخ را به دو نیمه تقسیم کرده است.

این شکاف عظیم با طولی بیش از ۳ هزار کیلومتر، عرضی تا ۶۰۰ کیلومتر و عمقی نزدیک به ۸ کیلومتر، ابعادی دارد که دره گرند کنیون در آریزونا را در مقایسه با خود بسیار کوچکتر نشان میدهد؛ گرند کنیون تنها ۸۰۰ کیلومتر طول، ۳۰ کیلومتر عرض و ۱.۸ کیلومتر عمق دارد.

ریشههای زمینشناختی و فرآیند شکلگیری منشأ دقیق شکلگیری دره مارینر همچنان موضوع بحثهای علمی است، اما نظریه غالب بر این است که این ساختار ناشی از فرایندهای زمینساختی و تنشهای شدید در پوسته مریخ بوده است. دانشمندان معتقدند که میلیاردها سال پیش، با سرد شدن تدریجی سیاره و انقباض سطحی آن، یک تَرک عظیم در پوسته مریخ ایجاد شده که اکنون دره مارینر نام دارد.

در طول زمان، فرآیندهای فرسایشی، فعالیتهای آتشفشانی و احتمالاً جریان آبهای زیرزمینی، این ترک اولیه را گسترش و عمیقتر کردهاند. تحلیل عکس موزاییکی ناسا از مدارگردهای وایکینگ تصویر موزاییکی منتشر شده از این دره، حاصل ترکیب بیش از ۱۰۰ عکس است که توسط مدارگردهای وایکینگ در دهه ۱۹۷۰ ثبت شدهاند. این عکسها نمای جامع و دقیقی از پیچیدگیهای زمینشناختی این منطقه ارائه میدهند.

تنوع ساختاری در بخشهای مختلف دره دره مارینر از نظر ساختاری یکپارچه نیست و به چندین بخش متمایز تقسیم میشود که هر کدام ویژگیهای منحصر به فردی دارند بخشهای شرقی این ناحیه شامل زمینهای آشفته است که ترکیبی از رسوبات آتشفشانی و لایههای باستانی را در بر میگیرد. شکلگیری این بخش احتمالاً تحت تأثیر تخلیه ناگهانی آبهای زیرزمینی، فرسایش شدید و فعالیتهای آتشفشانی قرار گرفته است.

بخشهای غربی این قسمتها شامل دیوارهای ناهموار با شیبهای تند و گسستهای عمیقتر هستند که نشاندهنده گسترش و ترکخوردگی پوسته تحت تأثیر فشارهای داخلی سیاره هستند. شواهد معدنی و احتمال حیات در گذشته تحلیلهای طیفسنجی و تصاویر با تفکیک بالا از مدارگردهای جدیدتر مانند مدارگرد شناسایی مریخ (MRO)، حضور کانیهایی نظیر هماتیت، سولفاتها و اکسید آهن را در بستر این دره تایید کردهاند.

وجود این کانیها که معمولاً در محیطهای آبی شکل میگیرند، نشاندهنده این است که دره مارینر در گذشته دور مریخ، محیطی گرم، مرطوب و سیالاً مناسب برای حیات بوده است. هدف اولویتدار مأموریتهای آینده با توجه به ثروت اطلاعات زمینشناختی و شواهد محیطی، دره مارینر همچنان یکی از اهداف اصلی و پراولویت برای مأموریتهای آتی کاوش مریخ محسوب میشود.

بررسی دقیقتر این منطقه میتواند نه تنها پرده از رازهای تاریخ زمینشناسی سیاره قرمز بردارد، بلکه کلیدهای مهمی برای درک پتانسیل حیات در گذشته مریخ فراهم آورد. >>