روشنفکر درماندگیآموخته؛ ریشه پنهان ناامیدی و بیانگیزگی, درماندگیآموخته پدیدهای روانشناختی است که در آن فرد پس از تجربه طولانی شرایط کنترلناپذیر و استرسزده، حتی در موقعیتی که امکان تغییر وجود دارد، تلاشی برای رهایی نمیکند.
این مفهوم نخستین بار در سال ۱۹۶۷ توسط مارتین سلیگمن و استیون مایر در آزمایشهایی روی سگها کشف شد؛ حیوانی که بارها شوک الکتریکی غیرقابلاجتناب تجربه کرده بود، حتی وقتی فرار آسان بود، بیحرکت ماند.نشانهها و مثالهادر انسانها این نگرش بهشکلهای مختلفی بروز مییابد کودکی که در درس ریاضی مکرر ناکام شود و نتیجه بگیرد که تلاش بیفایده است، بزرگسالی که پس از رژیمهای تکراری وزن کاهش نیابد و دست از کوشش بکشد، یا قربانی خشونت خانگی که خود را در رابطه سمی محبوس بیند.
میگردد. نگرش بدبینانه و سوگیریهای منفیی (مانند انتساب شکست به ناتوانی درونی و موفقیت دیگران به شانس) شدت درماندگی را افزایش میدهند.
پژوهشها نشان میدهند که طرح سوالات سخت در ابتدای آزمون میتواند در دانشآموزان حس ناتوانی القا کند.تأثیر بر سلامت رواندرماندگیآموخته شدت اضطراب، افسردگی و استرس پس از سانحه را تشدید میکند و فرد را از پذیرش درمان و دارو منصرف میسازد؛ این چرخهوزار باعث بدترشدن تدریجی علائم میشود.راهکارهای درمانرواندرمانی شناختی-رفتاری (CBT) موثرترین رویکرد است که با شناسایی و بازسازی تفکرات منفی، نگرشهای خوشبینانه و منطقی را جایگزین میکند.
