جدول جدید واریز یارانه نقدی منتشر شد؛ دهک‌های ۱ تا ۳ روز ۲۵ و سایرین روز ۳۰ هر ماه
سازمان هدفمند‌سازی یارانه‌ها با انتشار اطلاعیه‌ای، جدول زمان‌بندی جدید پرداخت یارانه‌های نقدی را از ماه جاری اعلام کرد. بر اساس این برنامه، پرداخت‌ها با هدف انضباط‌بخشی به زمان واریز‌ها باز‌سازی شده‌اند.
مطابق اطلاعیه سازمان، یارانه‌های نقدی و معیشتی دهک‌های یک تا سه از هر ماه روز ۲۵ واریز می‌شود. یارانه سایر دهک‌های مشمول در روز ۳۰ هر ماه پرداخت می‌گردد. مستمری‌های کمیته امداد و بهزیستی در بیستم هر ماه و یارانه‌های دارویی از ابتدای ماه قابل وصول است.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی سید صولت مرتضوی افزایش یارانه تشویقی کالابرگ الک‌ترونیکی را از ۱۲۰ هزار به ۲۲۰ هزار تومان برای دهک‌های یک تا هفت تایید کرد. او افزود شرط خرید حداقل ۲۰۰ هزار تومانی برای دریافت سرانه برداشته شده و پرداخت به صورت وزنی و متناسب با خرید واقعی از ۱۱ قلم کالا مشمول انجام می‌گیرد.
طرح فجرانه با یارانه مضاعف تا ۲۰ اردیبهشت ادامه دارد
مرتضوی بیان کرد طرح فجرانه با یارانه ۲۲۰ هزار تومانی از ۲۰ بهمن ۱۴۰۲ آغاز شده و تا ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ ادامه خواهد داشت. یارانه امنیت غذایی کودکان نیز به مدت دو ماه (دو مرحله) شارژ می‌شود.
معاون رفاه وزارت تعاون پیش‌تر اعلام کرده بود یارانه تشویقی ۱۷ بهمن واریز می‌شود، اما سازمان برنامه و بودجه در اطلاعیه جداگانه‌ای زمان پرداخت یارانه نقدی و معیشتی را از بیستم تا آخر ماه موکول کرد.
بررسی حداقل حقوق و تامین منابع بازنشستگان در دستور کار
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره حداقل حقوق سال ۱۴۰۳ گفت دیدگاه‌های متفاوتی در شورای عالی کار وجود دارد و کمیته‌های زیرمجموعه در حال بررسی هستند تا به وحدت نظر برسیم. در مورد بازنشستگان نیز علاوه بر افزایش ۲۰ درصدی، برنامه‌ریزی شده تا در ظرف سه سال حقوق آن‌ها به ۹۰ درصد حقوق شاغلان برسد.
مرتضوی تأکید کرد پرداخت یارانه در سال آینده ادامه دارد و دولت منابع را برای تعهدات خود تامین خواهد کرد. او ضمن اشاره به افتتاح ۶۶۰ طرح عمرانی با اعتبار بیش از ۳ هزار می‌لیارد تومان در چهارمحال و بختیاری، گفت مصوبات سفر‌های استانی به صورت فهرست‌بندی شده پیگیری می‌شوند.
بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی سازمان هدفمند‌سازی یارانه‌ها، این جدول زمان‌بندی جدید از ماه جاری اجرایی شده و یارانه‌بگیران می‌توانند از طریق سامانه‌های رسمی استعلام دهک‌بندی و مبلغ یارانه خود را انجام دهند.
یارانه‌بگیران می‌توانند از طریق وب‌سایت سازمان هدفمند‌سازی یارانه‌ها یا اپلیکیشن‌های رسمی بانک‌های عامل، وضعیت دهک‌بندی خانوار خود را استعلام بگیرند. این سامانه‌ها با استفاده از کد ملی و تاریخ تولد، اطلاعات کامل مربوط به مبلغ و تاریخ واریز را نمایش می‌دهند.
بانک‌های ملی، ملت، تجارت، صادرات، مسکن، کشاورزی، رفاه کارگران، پست بانک و بانک‌های خصوصی عامل، وظیفه واریز یارانه‌ها را بر اساس جدول زمان‌بندی جدید بر عهده دارند. یارانه‌ها مستقیما به حساب‌های بانکی مشمولان واریز شده و نیازی به مراجعه حضوری نیست.
سازمان هدفمند‌سازی یارانه‌ها تأکید کرده که در صورت بروز هر‌گونه تاخیر یا مشکل در واریز، یارانه‌بگیران می‌توانند از طریق سامانه شکایات الک‌ترونیکی سازمان یا تماس با مرکز تماس ۱۲۹۹ پیگیری کنند. این سازمان همچنین هشدار داده که هیچ‌کدام از ارگان‌های رسمی از یارانه‌بگیران رمز دوم یا اطلاعات کارت بانکی درخواست نمی‌کنند.
بر اساس آمار‌های اخیر، تعداد خانوار‌های مشمول یارانه نقدی در دهک‌های یک تا سه حدود ۲۳ می‌لیون نفر و در دهک‌های چهار تا دهم حدود ۳۲ می‌لیون نفر برآورد می‌شود. مجموع اعتبار ماهانه یارانه‌های نقدی و معیشتی از منابع بودجه سالانه تامین می‌گردد.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هم‌ارزی با سازمان برنامه و بودجه، سناریو‌های مختلفی برای اصلاح ساختار یارانه‌ها در سال‌های آتی تدوین کرده که شامل هدفمند‌تر کردن پرداخت‌ها و حذف یارانه از دهک‌های بالا می‌باشد. این اصلاحات در چارچوب قانون هدفمند‌سازی یارانه‌ها و مصوبات شورای عالی کار پیگیری می‌شود.
تاریخچه هدفمند‌سازی یارانه‌ها در ایران از سال ۱۳۸۹ با اجرای قانون هدفمند‌سازی یارانه‌ها آغاز شد. در مرحله اول یارانه‌های انرژی و حامل‌های سوختی اصلاح گردید و یارانه نقدی به عنوان جایگزین یارانه‌های پنهان به خانوار‌ها پرداخت می‌شد. در سال‌های بعد اصلاحات متعددی در نحوه شناسایی مستحقان، مبلغ یارانه و روش پرداخت اعمال گردید.
سازمان هدفمند‌سازی یارانه‌ها به عنوان ارگان مجری، وظیفه شناسایی مشمولان، محاسبه مبالغ، تهیه جدول زمان‌بندی و هماهنگی با بانک‌های عامل را بر عهده دارد. این سازمان زیر نظر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی فعالیت می‌کند و گزارش‌های ماهانه خود را به شورای عالی هدفمند‌سازی یارانه‌ها ارائه می‌دهد.
سیستم دهک‌بندی خانوار‌ها بر اساس داده‌های ثبت‌احوال، سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بازنشستگی، اداره کل امور مالیاتی، بانک مرکزی و سایر پایگاه‌های اطلاعاتی دولتی انجام می‌گیرد. متغیر‌های درآمد، مالکیت مسکن و خودرو، مصرف انرژی، مساحت زیرساختمان واحد مسکونی و تعداد اعضا معیار‌های اصلی محاسبه دهک هستند.
خانوار‌های مشمول می‌توانند از طریق سامانه یارانه من یا پورتال جامع خدمات الک‌ترونیکی دولت با احراز هویت ملی، درخواست اصلاح دهک‌بندی ثبت کنند. این درخواست‌ها توسط کمیته‌های استان‌های هدفمند‌سازی بررسی و در صورت تایید، از ماه بعد اعمال می‌شود.
پرداخت یارانه از طریق کارت‌های بانکی و شبا انجام می‌گیرد. یارانه‌بگیران باید حساب بانکی فعال و معتبر داشته باشند. در صورت بستن حساب، مسدود شدن کارت یا عدم تطابق اطلاعات، یارانه به حساب سازمان بازمی‌گردد و پس از اصلاح اطلاعات، در دوره بعد واریز می‌شود.
یارانه‌های تخصصی و متمم نقدی
علاوه بر یارانه نقدی عمومی، یارانه‌های تخصصی شامل یارانه امنیت غذایی کودکان، یارانه مادران سرپرست خانوار، یارانه معلولین و یارانه‌های روستایی و عشایری وجود دارد. این یارانه‌ها با قوانین و مصوبات جداگانه اجرا شده و شرایط مشمولیت متفاوتی دارند.
یارانه امنیت غذایی کودکان برای خانواده‌های دارای کودکان زیر ۱۴ سال در دهک‌های یک تا چهار پرداخت می‌شود. مبلغ این یارانه به ازای هر کودک محاسبه شده و به صورت ماهانه به حساب مادر یا سرپرست خانوار واریز می‌گردد.
طرح کالابرگ الک‌ترونیکی یا فجرانه به عنوان یک یارانه متمم و هدفمند برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی از فروشگاه‌های متعهد اجرا می‌شود. این طرح شامل گندم، آرد، برنج، روغن، شکر، چای، قند، ماکارونی، عدس، حبوبات و مرغ می‌باشد. مبلغ ۲۲۰ هزار تومان ماهانه به صورت اعتبار الک‌ترونیکی به کارت‌های بانکی مشمولان شارژ می‌شود.
شرایط استفاده از کالابرگ شامل خرید از فروشگاه‌های عضو شبکه شتاب، عدم نیاز به خرید حداقل ۲۰۰ هزار تومانی و پرداخت وزنی بر اساس سبد خرید واقعی است. اعتبار کالابرگ تا پایان هر ماه شمسی قابل استفاده بوده و به ماه بعد انتقال نمی‌یابد.
چالش‌ها و راهکار‌های پیش رو
از چالش‌های اصلی سیستم یارانه می‌توان به تورم ناشی از افزایش نقدینگی، عدم دقت در دهک‌بندی، شامل شدن دهک‌های بالا، تاخیر در واریز‌ها و کلاهبرداری‌های آنلاین اشاره کرد. دولت با اتخاذ سیاست‌های اصلاحی شامل هدفمند‌سازی دقیق‌تر، دیجیتالی‌سازی فرآیند‌ها و شفاف‌سازی اطلاعات سعی در مدیریت این چالش‌ها دارد.
برنامه‌های آینده شامل راه‌اندازی سامانه یکپارچه استعلام و پیگیری، اطلاع‌رسانی لحظه‌ای از طریق پیامک و اپلیکیشن، توسعه شبکه فروشگاه‌های متعهد کالابرگ و ایجاد مکانیزم‌های نظارتی بر قیمت‌گذاری کالا‌های مشمول یارانه می‌باشد.
