تحول شخصیت با پیشرفت سن شناخت تغییرات روانشناختی در طول عمر, بسیاری از ما باور داریم که شخصیت یک ساختار ثابت و تغییرناپذیر است، اما یافتههای علمی در این حوزه نشان میدهد که ابعاد مختلف شخصیت شامل احساسات، افکار و الگوهای رفتاری، در طول زمان دچار تحول شده و تکامل مییابند. در این مقاله به بررسی چگونگی تغییرات شخصیت در پی افزایش سن میپردازیم. با افزایش سن چه تحولی در شخصیت انسان رخ میدهد؟
بر اساس یک پژوهش طولانیمدت انجامشده در سال ۲۰۱۸، با پیشرفت سن، میزان اسایش، اعتماد به نفس، استعداد رهبری و حساسیت اجتماعی در افراد افزایش مییابد. در این مطالعه، شرکتکنندگان ابتدا در سال ۱۹۶۰ در دوران دبیرستانی و سپس پنجاه سال پس از آن به پرسشنامههای شخصیتی پاسخ دادند.
اهده میشود.
دکتر برنت رابرتز، استاد علوم رفتاری و اجتماعی در دانشگاه ایلینوی، این پدیده را چنین توصیف میکند الگوی ثابتی که در رشد شخصیت مشاهده میشود، دستاوردهایی است که با گذشت زمان تداوم مییابند یا شتاب بیشتری میگیرند. تغییرات شخصیت، تغییراتی کاملاً مثبت هستند. کسب اعتماد به نفس، ماموریتگرایی و ارامش عاطفی، اثرات مفیدی بر کار، روابط و سلامت دارد، زیرا این ویژگیها باعث عملکرد بهتر فرد در هر عرصهای از زندگی میشوند.
ویژگیهای کلیدی شخصیتی چگونه با سن دگرگون میشوند؟ با افزایش سن و سازگاری با چالشهای گوناگون زندگی، تحولات قابلتوجهی در پنج عامل اصلی شخصیت رخ میدهد.
تطبیقپذیری برخلاف باور رایج که سالمندان را گاهی بداخلاق میداند، پژوهشها نشان میدهد با افزایش سن، افراد همدلتر، مهربانتر و دلسوزتر میشوند. یک تحقیق در سال ۲۰۱۹ تأیید کرد که افراد مسن سطح بالاتری از همدلی در مقایسه با میانسالان دارند. تطبیقپذیری و انعطافپذیری در برابر شرایط موجود، از مهمترین ویژگیهایی است که با سن رو به رشد است. ۲.
ماموریتگرایی هرچه سن افزایش یابد، حس ماموریتگرایی نیز تقویت میشود و فرد خود را در قبال موضوعات و افراد بیشتری مسئول میداند. مسئولیتپذیری، برآورده کردن انتظارات دیگران و انجام وظایف، تواناییهایی هستند که با تجربه و پیشرفت سن مستحکمتر میگردند. ۳.
ارامش عاطفی یکی دیگر از ویژگیهاست که با گذشت زمان دگرگون میشود. البته استثناها هم وجود دارد؛ برخی افراد ممکن است به دلیل رویدادهای سخت زندگی، دچار نوسانات ثبات عاطفی شوند، اما روند کلی رو به بهبود است. تحول این سه ویژگی (تطبیقپذیری، ماموریتگرایی و ارامش عاطفی) در ادبیات روانشناسی با نام بلوغ شخصیتی شناخته میشود، زیرا این صفات به شدت به بهبود کیفیت زندگی کمک میکنند.
در مورد دو عامل دیگر یعنی برونگرایی و روراستی، نتایج پژوهشها متفاوت است؛ برخی مطالعات نشان میدهد با سن افراد برونگراتر میشوند و برخی برعکس، و روند تغییرات روراستی نیز یکسان نیست. چه عواملی در تحول شخصیت نقش دارند؟
عوامل متنوعی در شکلگیری و تحول شخصیت دخالت دارند که مهمترین آنها عبارتاند از ژنتیک و ارثیه; والدین و نحوه پرورش; همسر و روابط صمیمی; همکاران و محیط کار; خواهر و برادران; اعضای جامعه و بافت اجتماعی; معلمان و مربیان. تغییرات شخصیتی در سالهای سالمندی باور رایج این است که بیشترین تغییرات شخصیت در سالهای اول زندگی رخ میدهد. اگرچه کودکی و نوجوانی دورههای حیاتی رشدند، اما تحول شخصیت منحصر به این دوران نیست.
در سالهای اول زندگی تجربهای از چالشهای وجود نداریم، اما با پیشرفت سن، تجربه کردن سختیها و شیرینیهای روزگار، شخصیت را بازسازی میکند. لازم به ذکر است که تحول شخصیت همیشه مثبت نیست؛ گاهی مشکلات کهنسالی نظیر بیماریها، از دست دادن شریک زندگی یا انزوا، میتواند باعث شود فرد گوشهگیرتر و کمانگیزهتر شود.
کلام پایانی به طور شگفتانگیزی، شخصیت با افزایش سن دگرگون میشود و ویژگیهای بنیادین نظیر تطبیقپذیری، ماموریتگرایی و ارامش عاطفی با گذشت زمان بهبود مییابند. آیا شما نیز احساس میکنید نسبت به چند سال پیش، شخصیتتان متحول شده است؟ در کدام ابعاد بیشترین تحول را تجربه کردهاید؟ نظرات و تجربیات ارزشمند خود را با ما و دیگر کاربران در میان بگذارید.
