شاکی شدن مدارس آمریکا علیه غولهای تکنولوژی به اتهام معتادسازی دانشآموزان, سازمان آموزش و پرورش ایالات متحده به نمایندگی از مدارس این کشور، اقدام حقوقی گستردهای را علیه چندین شرکت غول فناوری اطلاعات آغاز کرده است. در این شکایت، نامهای بزرگی چون گوگل، متا (مالک فیسبوک و اینستاگرام)، تیکتاک و اسنپچت به عنوان متهمان اصلی نام برده شدهاند.
اتهام اصلی، طراحی عمدی پلتفرمها برای ایجاد وابستگی و اعتیاد در میان دانشآموزان و نوجوانان است. تحلیل حقوقی شکایت و موقف قاضی یک قاضی فدرال در شهر اوکلند، ایالت کالیفرنیا، اخیراً این شکایت را به طور رسمی پذیرفت. این تصمیم میتواند پیشوندی باشد برای رسیدگی به بیش از ۱۵۰ پرونده حقوقی مشابه و احتمالاً تحمیل جریمههای سنگین به شرکتهای متهم.
نکته قابل توجه تضاد این رای با تصمیم چند ماه پیش دادگاه عالی کالیفرنیا است که به نفع شرکتهای فناوری صادر شده بود؛ با این حال، رأی قاضی اوکلند اعتبار قانونی کامل دارد و راه را برای ادامه دادرسی باز میگذارد. با وجود پذیرش شکایت، قاضی برخی از اتهامات — از جمله سهلانگاری در محافظت از کودکان در پلتفرمها — را بر اساس ماده ۲۳۰ قانون آداب ارتباطات آمریکا رد کرد.
این ماده، شرکتهای اینترنتی را در برابر برخی تهمتهای مربوط به محتوای کاربران مصون میدارد. در واکنش، سخنگویان گوگل و متا هرگونه تقصیر را انکار کرده و بر اقدامات اخیر خود برای افزایش ایمنی کاربران جوان تأکید کردهاند. چرا مدارس شبکههای اجتماعی را متهم میکنند؟ این قاضی کالیفرنیایی پیش از این نیز شکایت چندین دادستان عمومی آمریکا علیه متا را در خصوص وابستگیسازی عمدی کودکان به اینستاگرام و فیسبوک پذیرفته بود.
تیکتاک نیز با اتهامات مشابهی از سوی چندین ایالت آمریکا روبروست. استدلال اصلی شاکیان بر این است که الگوریتمها و ویژگیهای طراحی شده در این اپلیکیشنها، به طور مهندسی شدهاند تا کاربران جوان را در چرخهای از استفاده مداوم و ناسالم نگه دارند. مدارس ایالات متحده معتقدند که این مکانیزمها مستقیماً با افزایش اختلالهای روانی، اضطراب، افسردگی و مشکلات عصبی در میان دانشآموزان مرتبط هستند.
وکلا و نمایندگان مدارس، روشهای وابستگیسازی این پلتفرمها را با تاکتیکهای تاریخی کارخانههای سیگار برای معتادسازی مصرفکنندگان مقایسه کرده و از دادگاهی تقاضای جبران خسارات وارده به نظام آموزش و پرورش و سلامت روان نسل جوان کردهاند.
