چرا وینیسیوس جونیور برنده توپ طلای ۲۰۲۴ نشد؟

به گزارش روشنفکر، نتیجه نهایی مراسم توپ طلای ۲۰۲۴ چه رضایت‌بخش باشد و چه خشمگین‌کننده، هیچ شکی در این نیست که این دوره یکی از جنجالی‌ترین سال‌های تاریخ بالون در بوده است. این جایزه با اتهاماتی چون تقلب، دشمنی و لجبازی با رئال مادرید، بازی یوفا با فلورنتینو پرز و مجازات او به دلیل پیگیری سوپرلیگ روبرو شده است. حتی برخی فرانس فوتبال و توپ طلا را به نژادپرستی متهم کرده و علت نرسیدن جایزه به وینیسیوس را رنگ پوست او می‌دانند.

سوال اصلی چرا وینیسیوس به توپ طلا نرسید؟

در وهله اول باید پذیرفت که علت این همه جنجال، فضای رسانه‌ای است که از پیش به راه افتاده بود. این فضا آنقدر سنگین شده بود که باشگاه رئال مادرید و خود وینیسیوس هم یقین داشتند توپ طلا از آن اوست. نادرست شدن ناگ‌هانی این پیش‌بینی، باعث شد تا توپ طلای ۲۰۲۴ تا این حد جنجالی شود.

حتما فرا‌موش نکرده‌اید که از چند روز پیش از بیست و هشتم اکتبر چه تعداد خبر و تیتر در رسانه‌های گوناگون درباره توپ طلای وینیسیوس منتشر شده بود. رئال مادرید آماده بود تا با تیمی کامل به پاریس برود و در زمان برگشت وینی و رفاقت‌هایش چندین برنامه مفصل برای جشن و پایکوبی در مادرید تدارک دیده شده بود.

با این حال فرانس فوتبال مدعی است که تا دیروز هیچکس، مطلقا هیچکس از نتیجه توپ طلا مطلع نبوده است. ادعایی که رودری دیشب تایید کرد و در مصاحبه روی فرش قرمز گفت تا همان لحظه نمی‌داند توپ طلا به چه فردی می‌رسد.

توپ طلا، جایزه‌ای سوبژکتیو است

اولین و آشکار‌ترین علت برای اینکه برخلاف همه پیش‌بینی‌ها توپ طلا به وینیسیوس نرسید، این است توپ طلا نه جایزه‌ای آبژکتیو و نه عینی، بلکه سوبژکتیو است. یعنی هیچ معیار عینی برای انتخاب برنده وجود ندارد. فرانس فوتبال از آغاز توپ طلا انتخاب برنده را به روزنامه‌نگاران واگذار کرده است انسان‌ها. هنگامی که انسان‌ها بخواهند تصمیم بگیرند، دیگر نمی‌توانیم چشم به راه معیار‌های عینی و آبژکتیو باشیم. اینجا ذهن آدمی است که با همه سلایق، پیش‌قضاوت‌ها و انگاشته‌هایش تصمیم می‌گیرد.

مطابق آیین‌نامه از پیش اعلام شده توپ طلا، روزنامه‌نگارانی منتخب از ۱۰۰ سرزمین دنیا که تیم‌های ملی‌شان در رنکینگ فیفا در ۱۰۰ رتبه اول وجود دارند به نامزد‌ها رای خواهند داد. پیش از این مرحله فرانس فوتبال لیستی ۳۰ نفره در اختیار این ژورنالیست‌ها می‌گذارد. این فیل‌تری است که فرانس فوتبال برای جلوگیری از به هم ریختن توزیع آماری رأی‌ها ملزوم می‌بیند اما با این حال، برای اعمال این فیل‌تر سخت‌گیری بی‌چون‌وچرا وجود ندارد و هر روزنامه‌نگار می‌تواند در برگه رای خود نام هر فوتبالیستی که می‌خواهد را قید کند.

هنگامی می‌گوییم معیار آبژکتیو یا عینی، منظور این است که معیار انتخاب برای مثال این باشد فوتبالیستی که بیش‌ترین گل‌ها را زده، بیش‌ترین جام‌ها را گرفته یا بهترین آمار عملکردی را داشته است. ولی نه، برنده توپ طلا اینطور انتخاب نمی‌شود. روزنامه‌نگاران منتخب آزادند که بر پایه آنچه از فوتبالیست‌های دنیا در ذهن دارند تصمیم بگیرند و ۱۰ نفر اول را به ترتیب در برگه رأی بنویسند. به این ترتیب، معیار انتخاب برنده توپ طلا سوبژکتیو و ذهنی است.

یک عامل مهم فرپلی یا بازی جوانمردانه

به نظر می‌رسد وینیسیوس از جنجال‌هایی که حول او شکل گرفته بود ضربه خورده است. با اینکه وینی اکنون یکی از مراجع مبارزه با نژادپرستی در فوتبال است و به این خاطر ستایش می‌شود، اما مبارزه اجتماعی او نباید با فرپلی مورد نظر فرانس فوتبال که در معیار‌های اعلام شده‌اش آمده یکی انگاشته شود. فرانس فوتبال به صراحت به روزنامه‌نگاران صاحب رأی اظهار می‌کند که منظورش از فرپلی، اخلاق ورزشی و روحیه جوانمردانه است. به عبارت مختصر‌تر فرانس فوتبال برای توپ طلا به جستجوی جنتلمن می‌گردد.

وینیسیوس، هر اندازه برای مبارزه اجتماعی او علیه نژادپرستی قیمت قائل باشیم، به گمان فوتبالیست بیش‌تر از آنچه باید با رقبا و هواداران‌شان دچار می‌شود. به نظر می‌رسد این حرکت او باعث شده برخی از روزنامه‌نگاران رأی‌دهنده علیه وینیسیوس سوگیری ذهنی داشته باشند. بهترین نمونه که امروز روبروی چشم همه قرار گرفت برونو پورزیو است ژورنالیست اهل السالوادور. او در یک مصاحبه که امروز انجام شد به صراحت گفت به نظرش وینیسیوس در یک سال قبل نشانه‌های فرپلی را نداشته است.

ونسان گارسیا، سردبیر فرانس فوتبال هم درباره جنجال‌های انتخاب برنده توپ طلا سخن گفت و تلاش کرد توضیح دهد که از دید او چه عواملی می‌تواند روی نتیجه نهایی تأثیر داشته باشد. او در متنی که برای نشریه اکیپ فرستاد می‌گوید مشخصا وینیسیوس از وجود بلینگام و کارواخال بین ۵ نامزد برتر ضربه خورد. از نظر ریاضی وجود آن‌ها علتی می‌شود از امتیاز‌های وینیسیوس کم شود. این توضیح سردبیر فرانس فوتبال منطقی به نظر می‌رسد. در انتخابات‌ها هم وجود چند نامزد از یک حزب می‌تواند به اتفاقی منجر شود که به آن شکسته شدن رأی نامزد مهم می‌گویند.

در نهایت، به نظر می‌رسد که نباید به دام تئوری‌های توطئه افتاد. در نهایت فهرست کامل ژورنالیست‌های رای‌دهنده و رای‌های آن‌ها آشکار می‌شود. رودری به این علت توپ طلا برد که روزنامه‌نگاران بیش‌تری به او رای داده بودند یا به این علت که از فوتبالش لذت می‌برند، یا برای نتایج و افتخاراتی که او فصل قبل به دست آورده یا حتی به این خاطر که آن‌ها به طور ذهنی از رودری بیش‌تر خوش‌شان می‌آید.