یارانه معیشتی سه دهک اول ۳۰ درصد افزایش یافت؛ واریز از فروردین ۱۴۰۳ آغاز می‌شود
دولت یازدهم برای اولین بار از اردیبهشت سال ۱۴۰۱ یارانه معیشتی را به خانوار‌ها پرداخت کرد. با توجه به افزایش قیمت‌ها، دولت برای جبران رفاه از دست رفته و حمایت از معیشت خانوار‌ها، اقدام به افزایش این یارانه نموده است. یارانه معیشتی از بهمن ماه سال جاری به حساب سرپرستان خانوار‌های هفت دهک اول، به شرط استفاده از کالابرگ ۲۲۰ هزار تومانی، افزایش خواهد یافت.
افزایش ۳۰ درصدی مستمری مددجویان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی (ره) برای سال ۱۴۰۳ تایید شده است. در سال ۱۴۰۲ هر مددجوی بهزیستی و کمیته امداد ماهیانه ۷۰۰ هزار تومان دریافت می‌کرد. با اعمال افزایش ۳۰ درصدی در سال ۱۴۰۳، مبلغ مستمری به ازای هر نفر به ۹۰۰ هزار تومان می‌رسد. بدین ترتیب یک خانواده دو نفره نزدیک به یک می‌لیون و ۸۰۰ هزار تومان و خانواده پنج نفره حدود ۴ می‌لیون و ۵۰۰ هزار تومان ماهیانه دریافت خواهند کرد. این مبالغ متناسب با تعداد اعضای خانواده افزایش می‌یابد. واریز‌های جدید از فروردین ماه ۱۴۰۳ آغاز خواهد شد.
در خصوص عیدی سالانه مددجویان، آخرین بار در سال ۱۴۰۰ مبلغی معادل یک ماه مستمری به عنوان عیدی پرداخت شده بود. در سال ۱۴۰۱ اعتبارات برای پرداخت عیدی تامین نشد و در سال ۱۴۰۲ نیز تا لحظه انتشار این خبر، اطلاعیه رسمی‌ای در مورد پرداخت عیدی منتشر نشده بود. مقامات مربوطه نیز توضیحی در مورد زمان واریز یا تخصیص بودجه برای این منظور نداده‌اند. با این حال، مستمری اسفند ماه ۱۴۰۲ در تاریخ ۲۰ اسفند واریز خواهد شد. از بهمن ماه ۱۴۰۲ تاریخ واریز ماهانه مستمری به روز ۲۰ هر ماه تغییر کرده است.
مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) استان کرمان اعلام کرد ۱۱۵ هزار خانوار در این استان تحت حمایت کمیته امداد قرار دارند که ماهیانه ۱۴۴ می‌لیارد تومان مستمری به حساب آن‌ها واریز می‌شود. ناصر عسکری‌نژاد امرز، در دیدار با نماینده ولی فقیه به مناسبت سالروز تأسیس کمیته امداد، اظهار داشت از ابتدای سال جاری تا به امروز بیش از ۳ هزار سری جهیزیه به ارزش ۹۶ می‌لیارد تومان به زوج‌های تحت حمایت اهدا شده است. همچنین ۶ هزار پشتیبانی موردی به ارزش ۳ می‌لیارد تومان (معادل ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر خانواده) و نزدیک به ۹ می‌لیارد تومان اجاره مسکن به ۵ هزار و ۷۲۷ نفر از مددجویان پرداخت شده است.
در بخش اشتغال و توانمند‌سازی، از ابتدای سال جاری ۱۲۰۰ می‌لیارد تومان تسهیلات اشتغال پرداخت و ۱۰ هزار و ۱۰۸ فرصت شغلی در استان کرمان ایجاد شده است. همچنین ۷۶۰ نفر از مددجویان و فرزندان آن‌ها از طریق مراکز کاریابی به بازار کار وارد شده‌اند.
مبالغ مستمری جدید برای سال ۱۴۰۳ به شرح زیر است مستمری تک‌نفره ۷۶۴ هزار و ۴۰۰ تومان، دو نفره یک می‌لیون و ۹۰ هزار تومان، سه نفره یک می‌لیون و ۵۲۵ هزار تومان، چهار نفره یک می‌لیون و ۹۶۵ هزار و ۶۰۰ تومان و پنج نفره ۲ می‌لیون و ۴۰۲ هزار و ۴۰۰ تومان. این مبالغ شامل ۴۰ درصد افزایش نسبت به سال ۱۴۰۱ و ۲۰ درصد افزایش نسبت به مرداد ماه ۱۴۰۲ می‌باشد. همچنین حق پرستاری خانواده‌محور برای افراد معلول شدید و زیاد شدید تحت پوشش سازمان بهزیستی به مبلغ ۲ می‌لیون و ۱۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
این افزایش یارانه معیشتی و مستمری‌های حمایتی در راستای سیاست‌های دولت برای حمایت از طبقات ضعیف و کاهش اثرات تورم بر معیشت خانوار‌ها تدوین شده است. مسئولان مربوطه تأکید کرده‌اند که زمان‌بندی واریز‌ها به‌صورت منظم و در تاریخ‌های اعلام‌شده انجام خواهد گرفت تا اطمینان خاطر مددجویان حفظ گردد.
خانوار‌های مشمول می‌توانند از طریق سامانه‌های رسمی و اپلیکیشن‌های مربوطه، وضعیت واریز‌های خود را پیگیری کنند. همچنین برای اطلاع از جزئیات بیش‌تر شرایط منفعت‌گیری از کالابرگ و مبالغ دقیق بر اساس تعداد اعضای خانواده، مراجعه به پایگاه‌های اطلاع‌رسانی سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی (ره) توصیه می‌شود.
بر اساس مصوبات هیات وزیران، افزایش یارانه معیشتی برای هفت دهک اول درآمدی با هدف حفظ قدرت خرید خانوار‌ها در برابر نرخ تورم تدوین شده است. این سیاست در چارچوب قانون بودجه سال ۱۴۰۳ و با توجه به افزایش نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در ماه‌های اخیر اتخاذ گردیده است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان اجراکننده اصلی این طرح، موظف است تا صحت واریز‌ها را در تاریخ‌های مقرر تضمین نماید.
شرایط منفعت‌گیری از افزایش یارانه شامل داشتن کد رهگیری کالابرگ فعال، عدم مالکیت به دارایی‌های بالا نظیر خودرو‌های لوکس یا املاک متعدد، و قرار داشتن در دهک‌های اول تا هفتم درآمدی بر اساس سامانه یکپارچه حمایتی است. خانوار‌های مشمول می‌بایست اطلاعات خود را در سامانه پشتیبانی به‌روز نگه دارند تا از قطع یارانه جلوگیری شود. هر‌گونه تغییر در ترکیب خانوار، مهلت یک ماهه برای اعلام به سامانه دارد.
در خصوص مستمری‌های بهزیستی و کمیته امداد، سازمان بهزیستی کشور اعلام کرده که افزایش ۳۰ درصدی شامل تمام گروه‌های مشمول می‌شود از جمله سالمندان بی‌پنشن، افراد معلول، زنان سرپرست خانوار، یتیمان و خانواده‌های زندانیان. مبالغ جدید با احتساب ضریب تعداد اعضا محاسبه شده و هیچ سقفی برای تعداد اعضای خانواده در نظر گرفته نشده است. حق پرستاری خانواده‌محور نیز به‌صورت جداگانه و بدون کسر از مستمری پایه واریز می‌گردد.
استان کرمان به عنوان یکی از استان‌های پرمشدوج در پوشش حمایتی، الگوی اجرای طرح‌های توانمند‌سازی را پیش گرفته است. پرداخت ۱۲۰۰ می‌لیارد تومان تسهیلات اشتغال و ایجاد بیش از ۱۰ هزار فرصت شغلی، نشان‌دهنده تغییر رویکرد از حمایته محض به تولید و اشتغال است. مراکز کاریابی استان با همکاری بنگاه‌های اقتصادی و کارگاه‌های تولیدی، مهارت‌های مددجویان را ارزیابی و آن‌ها را در مشاغل متناسب با توانایی‌هایشان قرار می‌دهند.
جهیزیه‌بخشی به ۳ هزار زوج نیازمند با ارزش ۹۶ می‌لیارد تومان، بخشی از برنامه‌های حمایتی از نهاد خانواده است. این کمک‌ها شامل کالا‌های اساسی زندگی مشترک نظیر یخچال، ماشین لباسشویی، ظروف پخت‌وپز و مبلمان می‌شود. توزیع کالا‌های جهیزیه به‌صورت عینی و از طریق انبار‌های مرکزی کمیته امداد انجام می‌گیرد تا از شفافیت و عدالت در توزیع اطمینان حاصل شود.
پشتیبانی‌های موردی ۶ هزار پرونده با مبلغ ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر خانواده، برای رفع نیاز‌های فوری نظیر درمان، مسکن، تحصیل و ازدواج به کار رفته است. این کمک‌ها بر اساس بررسی‌های اجتماعی کارشناسان کمیته امداد و با تأیید کمیته‌های محلی پرداخت می‌شوند. اجاره مسکن ۵ هزار و ۷۲۷ خانواده با مبلغ نزدیک به ۹ می‌لیارد تومان، مانع از بی‌خانمانی و حفظ ثبات سکنی طبقات ضعیف شده است.
زمان‌بندی واریز‌ها بر اساس تقویم شمسی و در روز ۲۰ هر ماه شمسی تثبیت شده است. این یکپارچگی در تاریخ واریز، امکان برنامه‌ریزی معیشتی برای خانوار‌ها را فراهم می‌آورد. در صورت مصادف بودن روز ۲۰ با تعطیلات رسمی، واریز در اولین روز کاری پیش از آن انجام می‌شود. بانک‌های عامل موظف‌اند تراکنش‌ها را در ساعات اول روز کاری به حساب‌های مستفیدان انتقال دهند.
برای شفافیت و پاسخ‌گویی، سامانه یارانه‌یاب و پورتال حمایت راه‌اندازی شده‌اند که از طریق آن‌ها شهروندان می‌توانند وضعیت درخواست، مبلغ واریزی، تاریخ پرداخت و هر‌گونه اختلال را پیگیری کنند. خط تلفنی ۱۲۹۹ و اپلیکیشن همراه حمایتی نیز برای راهنمایی و ثبت شکایات در دسترس است. هر‌گونه تاخیر یا کسر غیر‌قانونی از مبالغ، قابل پیگیری قضایی از طریق دادگاه‌های اداری عدالت است.
اقتصاددانان معتقدند که افزایش مستقیم یارانه نقدی به جای یارانه‌های پنهان کالایی، راهکار صحیح‌تری برای حمایت از طبقات ضعیف است، به شرطی که با سیاست‌های کنترل نقدینگی و مدیریت تقاضا هم‌راستا باشد. هدف نهایی، گذار از اقتصاد یارانه‌محور به اقتصاد تولیدمحور و اشتغال‌محور است که در آن طبقات ضعیف از طریق کسب درآمد پایدار، نیازی به یارانه‌های دولتی ندارند.
