آمیب مغزخوار (نگلیریا فاولری) علائم، راههای انتقال و پیشگیری از این عفونت کشنده, نگلیریا فاولری، که بهصورت رایج با نام آمیب مغزخوار شناخته میشود، یک تکسلولی آزادزیست است که در آبهای شیرین، گرم و کمعمق نظیر دریاچهها، رودخانهها و چشمههای آبگرم سراسر جهان زندگی میکند.
این موجود زنده برای بقا به میزبان نیاز ندارد، اما اگر از طریق بینی وارد بدن انسان شود، باعث مننگوانسفالیت آمیبی اولیه (PAM) میشود؛ عفونتی بسیار جدی در سیستم عصبی مرکزی که در بیش از ۹۷ درصد موارد منجر به مرگ میگردد. نحوه انتقال آمیب مغزخوار به انسان رایجترین راه ورود این آمیب به بدن، استنشاق آب آلوده در حین شنا، شیرجه یا انجام ورزشهای آبی است.
اند عامل انتقال باشد. توجه داشته باشید که نوشیدن آب آلوده باعث ابتلا نمیشود.
شیوَع بیماری و آمارهای جهانی بر اساس بررسیهای محققان تا سال ۲۰۱۸، این بیماری در کشورهای متعددی از جمله آمریکا، استرالیا، تایلند، هنگکنگ و تایوان گزارش شده است. اولین مورد ثبتشده به سال ۱۹۶۸ بازمیگردد و در طول ۵۰ سال حدود ۳۰۰ مورد در سطح جهان شناسایی شده است.
وحشت بیرون آمدن از خانه را بیشتر بشناسید در ایالات متحده، سالانه تا هشت مورد بیشتر در ایالتهای جنوبی گرمسیری مانند فلوریدا و تگزاس و بهویژه در مردان جوان گزارش میشود. در سالهای اخیر با افزایش دما ناشی از تغییرات آبوهوا، مواردی در ایالتهای شمالیتر نیز دیده شده است. آمار دقیقی از شیوع این بیماری در ایران وجود ندارد.
علائم بالینی مننگوانسفالیت آمیبی اولیه علائم بهصورت ناگهانی و شدید آغاز میشوند و شامل موارد زیر هستند تب بالا سردرد بسیار شدید تهوع و استفراغ لرزش بدن علائم مننژیتمانند گرفتگی گردن و حساسیت شدید به نور (فوتوفوبیا) گیجی و فقدان تعادل حملات صرعی کما سه علامت اول معمولاً بلافاصله پس از ابتلا ظاهر میشوند، در حالی که سایر علائم تا پنج روز بعد بروز مییابند.
. روشهای تشخیص در صورت شک پزشک، دو روش اصلی برای تشخیص وجود دارد پونکسیون کمری (نخاعی) نمونهبرداری از مایع مغزینخاعی (CSF) برای بررسی حضور آمیب.
بیوپسی مغز برداشتنمونه بافتی از مغز و بررسی آن زیر میکروسکوپ. گزینههای درمانی داروی اصلی درمان، آمفوتریسین بی ( B) است که بهصورت ضدقارچ عمل میکند. در موارد موفق در آمریکای شمالی، ترکیبی از آمفوتریسین بی، ریفامپین، فلوکونازول و میلتفوسین (دارویی که برای لیشمانیاز نیز به کار میرود) به همراه هیپوترمیای درمانی (کاهش دمای بدن برای کنترل تورم مغز) به کار رفته است.
تشخیص زودهنگام و آغاز فوری درمان، شانس بقا را بهشکل قابلتوجهی افزایش میدهد؛ تا کنون دو کودک با این پروتکل بهصورت کامل بهبود یافتهاند. اقدامات پیشگیری با توجه به دشواری تشخیص و درمان، پیشگیری مهمترین استراتژی است از شنا، راه رفتن یا ورزش در آبهای شیرین، گرم و راکد بدون استفاده از دماغگیر خودداری کنید؛ بهویژه در مناطق شناختهشده آلوده.
برای شستوشوی بینی از آب لولهکشی استفاده نکنید؛ تنها از آب استریل، مقطر یا بجوشانده و سپس سردشده استفاده کنید. در صورت لزوم استفاده از آب لولهکشی، آن را حداقل یک دقیقه بجوشانید یا از فیلترهای دارای استاندارد NSF ۵۳، NSF ۵۸ یا منافذ ۱ میکرون و کمتر استفاده نمایید. ضدعفونیسازی با قرص یا مایع کلر نیز موثر است.
در صورت بروز تب یا سردرد پس از تماس با آب شیرین، بلافاصله به مرکز درمانی مراجعه کنید تا در صورت ابتلا، درمان بهزودی آغاز گردد. نکته پایانی عفونت ناشی از آمیب مغزخوار اگرچه بسیار نادر است، اما خطرناک و مهلکترین عفونتهای مغزی شناختهشده محسوب میشود. آگاهی از راههای انتقال و رعایت نکات بهداشتی در مورد آب مصرفی برای شستوشوی بینی و فعالیتهای تفریحی در آبهای طبیعی، موثرترین راه جلوگیری از این بیماری است.
در مناطق گرمسیری و در فصول داغ سال، احتیاط را مضاعف کنید.
